Angstaanjagend hoe snel Italië ontregeld is

De blokkades van Italiaanse truckers leken gisteravond te worden opgeschort.

Maar intussen werd wel duidelijk hoe kwetsbaar een modern westers land is.

Angstaanjagend is het om te zien hoe snel een land ontregeld kan worden. Maandag besluiten de Italiaanse truckers belangrijke verkeersknooppunten bij de grote steden te blokkeren. Gisterochtend is er al geen groente, fruit, meel en vis meer in mijn supermarkt. Bij de benzinepomp om de hoek hangt een bordje dat benzine, diesel en LPG sinds dinsdagmiddag zijn uitverkocht. Vrijwel alle pompstations staan droog, aldus de brancheorganisatie.

„Ze zullen wel hun redenen hebben en ik wil ook nog wel solidair met hen zijn, maar dit leidt alleen tot chaos’’, zegt het meisje achter de kaas bij de supermarkt. „Onze magazijnen zijn leeg. Wat je in de schappen ziet, is wat we hebben. Als het zo doorgaat, zijn we morgen dicht”

Niet alleen in Rome, in heel Italië is het publieke leven ontregeld. Een première van de Faust in de stad Savona gaat niet door, omdat er geen decor is. Fiat heeft belangrijke fabrieken moeten stilleggen vanwege gebrek aan onderdelen. Ook pastafabrikant Barrilla heeft om die reden de deuren gesloten. 45 procent van de melkproductie van de afgelopen dagen is volgens vertegenwoordigers van de melkveehouders verloren gegaan, omdat de boeren hun melk niet kwijtraken. Fruit staat te rotten bij de grossiers. In Foggia liggen 30.000 kippen op sterven, omdat er geen voer meer is. En in het hele land dreigt 4.000 ton vis te bederven.

„Ongehoord en onacceptabel’’, noemde premier Romano Prodi de actie van de chauffeurs die de vrije voortgang van het publieke leven in de weg staan. Dinsdagavond sommeerde de regering de actievoerders de wegen vrij te maken. Het Openbaar Ministerie dreigde de organisatoren te vervolgen voor ontregeling van de publieke dienstverlening: maximum celstraf 5 jaar. 2.500 agenten zijn gisteren de snelwegen opgegaan om de chauffeurs op te dragen doorgang te verlenen aan vervoerders van de eerste levensbehoeften.

De Italiaanse vrachtwagenchauffeurs eisten vooral dat ze gehoord worden. „We willen dat onze rechten worden gehonoreerd’’, aldus een van hun vertegenwoordigers live in het achtuurjournaal.

Welke rechten precies?, vragen veel Italianen zich af. De chauffeurs willen meer verdienen en minder lang werken. Ze protesteren tegen de snel gestegen dieselprijzen en tolheffingen. Ze eisen staatsteun, betere arbeidsomstandigheden en demonstreren tegen de liberalisering van de transportsector. Die heeft er volgens hen toe geleid dat grote transportondernemingen steeds vaker goedkope Oost-Europese chauffeurs aannemen die op tijdelijke contracten dag en nacht doorwerken.

De acties zijn hier en daar gepaard gegaan met grote spanning. Chauffeurs die wel wilden rijden zijn bedreigd, hun banden zijn lek gestoken. Ook een Nederlandse trucker van een bloementransport zou door het lint zijn gegaan. Bij de tolpoort van Civitanova Marche heeft hij de blokkade van de A14 door Italiaanse truckers proberen te doorbreken. Daarbij zou hij twee chauffeurs hebben aangereden, van wie een met ernstige verwondingen in het ziekenhuis zou liggen. De Nederlander is meegenomen voor ondervraging.

Gistermiddag presenteerde de regering uiteindelijk een „twaalfpuntenplan” met enkele tegemoetkomingen aan de truckers, zoals minimumtarieven, en steun om de dure brandstofprijzen het hoofd te bieden. In de vroege avond was het plan door de twee belangrijkste vakbonden geaccepteerd. „De dialoog heeft overwonnen”, aldus Prodi.

Fiat opent morgen de fabrieken weer. De vrachtwagens zullen bij hoge uitzondering ook zondag rijden om alles en iedereen opnieuw te bevoorraden. Commentatoren vragen zich intussen al af hoe lang het zal duren tot de volgende beroepsgroep het land in de houdgreep neemt in een poging zijn zin te krijgen. Moeilijk is het niet, bleek de afgelopen dagen.