‘Wij vermoeden protectionisme’

De juridische strijd met zijn Chinese partner Wahaha brengt de omzet van Danone in China – zijn op twee na grootste markt –in gevaar.

Danone laat het er niet bij zitten. Het Franse zuivel- en drankenconcern gaat in beroep in de juridische strijd die het verloor van zijn voormalige Chinese partner in een joint venture, Wahaha. Een Chinese arbitragecommissie wees de zeggenschap over het mineraalwatermerk Wahaha niet toe aan de joint venture van Danone.

De strijd rond Wahaha heeft Danone’s drankenactiviteiten in China gehalveerd en kost het bedrijf naar eigen zeggen 25 miljoen dollar (17 miljoen euro) per maand aan omzet. Zijn voormalige partner Zong Qinghou, die Wahaha heeft opgericht, begon jaren na de totstandkoming van de joint venture nieuwe bedrijfjes om dranken onder de merknaam Wahaha te verkopen. Danone is ’s werelds grootste yoghurtproducent en de bottelaar van Evian-mineraalwater.

De uitspraak was een overwinning voor de miljardair Zong. De arbitragecommissie oordeelde dat de merknaam Wahaha door de Chinese merkenautoriteit nooit aan die joint venture was overgedragen.

„We hebben redenen om te vermoeden dat er protectionisme schuilt” in de uitspraak van de commissie, zei Tao Wuping, de advocaat die Danone vertegenwoordigde in de arbitragezaak, gisteren op een persconferentie in Shanghai. Volgens hem zal de uitspraak het recht van Danones dochterondernemingen om in China het Wahaha-merk te voeren, niet ondermijnen. Danone laat verder weten dat het vindt dat de commissie „fundamentele feiten over het hoofd heeft gezien bij het bereiken van haar foutieve besluit”.

Shan Qining, een woordvoerder van Wahaha, zei geen commentaar te willen geven op zaken die nog bij de rechter liggen. Ten minste 23 andere zaken lopen nog bij rechtbanken en arbitragecommissies in vijf andere landen met betrekking tot de zeggenschap over Wahaha. Het drankenmerk nam vorig jaar 8 procent van de omzet van Danone voor zijn rekening.

De rechtszaken hebben Danones op twee na grootste markt – na Frankrijk en Spanje – in gevaar gebracht. Door toedoen van Wahaha zal de omzet in China in het vierde kwartaal van dit jaar met minstens 40 procent dalen, aldus Warren Ackerman, analist bij Dresdner Kleinwort in Londen. „De onenigheid rond Wahaha heeft duidelijk negatieve invloed op de winstgroei”, zei Ackerman al vóór de arbitrage-uitspraak. „Danone heeft aangegeven dat het vierde kwartaal heel zwak zal zijn.”

Sinds de juridische strijd begon, is Wahaha het leiderschap op de Chinese mineraalwatermarkt kwijtgeraakt, aldus Lei Yang, analist van ABN Amro in Shanghai. In juni nam Tingyi met 20 procent van de markt de leiding over van Wahaha (15 procent), aldus Lei, zich baserend op gegevens van AC Nielsen.

Danone bracht technologische kennis en marketingvaardigheden in in de joint venture met Zong, teneinde een poot aan de grond te krijgen op de bloeiende Chinese markt. Zong, een voormalige leraar en boer die Wahaha heeft opgericht, zorgde voor de productiefaciliteiten en een distributiesysteem. De Chinese overheid was een derde partner.

Danone begon met een belang van 26 procent en nam vervolgens het belang van de staat over. Zong werd van de grootste de op één na grootste partner. Met andere Chinese beleggers heeft hij 49 procent van het bedrijf in handen. „Zij verwierven plotseling de juridische zeggenschap over het bedrijf en Zong vond dat niet leuk”, zegt Marco Gulpers, analist bij ING Wholesale Banking in Amsterdam. „Hij zat ook in andere activiteiten, zoals flessen en T-shirts, en wilde niet dat een Frans bedrijf hem de wet zou voorschrijven.”

Danone beschuldigde Zong behalve van het illegaal opzetten van onafhankelijke bedrijfjes om Wahaha-drankjes te produceren, van het onder druk zetten van distributeurs om met deze nieuwe bedrijfjes in zee te gaan. Tot de geproduceerde drankjes behoren water, sodawater, sappen en thee. Zong wees vorig jaar een aanbod van Danone af om belangen van 51 procent te nemen in al die onafhankelijke bedrijfjes, hetzelfde percentage dat het Franse concern nu van de joint venture in handen heeft. Daardoor zouden alle Wahaha-producten binnen het partnerschap zijn gevallen.

Danone maakte de zaak in mei aanhangig in Stockholm, waarbij Zong werd beticht van contractbreuk. De Chinese uitspraak zal deze arbitragezaak in Stockholm niet beïnvloeden, zei Bertrand Austruy, Danones juridisch adviseur voor Azië en de Pacific, gisteren. De Chinese arbitragezaak en de andere rechtszaken volgden daarna. Deze omvatten stappen tegen de nieuwe bedrijfjes van Zong op de Britse Maagdeneilanden en op Samoa, en tegen de juridische vertegenwoordigers van twee daarvan – zijn vrouw en dochter – in Los Angeles. Danone wist vorige maand via rechtbankbevelen gedaan te krijgen dat de bezittingen van tien van die bedrijfjes werden bevroren.

Vorige maand deed een rechtbank in het Chinese Guilin een uitspraak in een verwante zaak, waarin het Franse concern ervan werd beticht in strijd met de wet dezelfde man in besturen van zijn diverse Chinese dochterondernemingen te hebben benoemd. Ook daartegen gaat Danone in beroep.

© Bloomberg

Vertaling: Menno Grootveld