Nederland: dancenatie nummer 1

Tiësto is genomineerd voor een Grammy, Armin van Buuren benoemd tot beste dj.

Wat verklaart het succes van Nederlandse dj’s in de internationale dancescene?

Dat Tiësto genomineerd is voor een Grammy Award is toch een beetje vreemd. Natuurlijk past de nominatie in de lange lijst prijzen die de Bredase dj ten deel zijn gevallen. Maar zijn laatste plaat, Elements of Life, is ondanks een oppervlakkige flirt met rock net zo glad, voorspelbaar en pompeus als veel van zijn voorgaande producties. Bovendien zijn er dit jaar talloze betere dansplaten uitgekomen die het meer verdiend hadden in de race te zijn voor de prestigieuze Amerikaanse muziekprijs.

Zo heeft de Britse dubstepproducer Burial het prachtige album Untrue gemaakt, dat klinkt als de flarden muziek die door je hoofd dwarrelen na een lange nacht dansen en dat bovendien toegankelijk genoeg is om een breed publiek aan te spreken. De Chileen Ricardo Villalobos heeft met Fabric 36 het concept mixalbum een nieuwe dimensie gegeven door alleen nieuwe eigen producties te mixen tot een swingend en sprankelend geheel.

Nu staat de jury van de Grammy’s ook niet bekend om zijn vooruitstrevende muzieksmaak. Dat verklaart wellicht waarom Tiësto (Tijs Verwest) toch is genomineerd.

Of is het een beloning voor jarenlang ’s werelds beste dj zijn, althans volgens de lezers van het tijdschrift DJ Magazine? In Amerika – niet echt een danceland – worden ze wel vaker laat wakker. Inmiddels is Tiësto als beste dj van de troon gestoten door de eveneens Nederlandse dj Armin van Buuren, die zijn populariteit wellicht te danken heeft aan het feit dat hij niet flirt met rock of techno maar gewoon de bombastische stadiontrance blijft maken waar Tiësto vroeger het patent op had.

Toch is het opvallend dat Nederland zo groot is in de internationale dancescene. Wat verklaart dat succes? Volgens Alfred Bos, journalist van dancemagazine DJ Broadcast, is Nederland internationaal succesvol in drie genres: techno, house en trance. „Nederlandse techno is vanaf begin jaren negentig populair, met namen als Speedy J, Secret Cinema, Steve Rachmad en recentelijk met de scene rondom Dylan Hermelijn en Shinedoe. Nederlandse house is pas de laatste jaren succesvol met Fedde le Grand als belangrijkste exponent.”

Bos: „Het huidige trancegeluid is eind jaren negentig in Nederland ontstaan. We zijn wereldwijd marktleider met drie Nederlandse trance-dj’s in de top-10 van DJ Magazine: Armin van Buuren, Tiësto en Ferry Corsten. Trance is een genre dat lijkt op popmuziek. Het symfonische geluid leunt sterk op melodie en zang, waardoor het vaak als plat wordt afgeschilderd. Het heeft een hoog handjes-in-de-lucht gehalte. In tegenstelling tot abstracte techno is het muziek die toegankelijk is voor het grote publiek en ook aanslaat in het buitenland.”

Darko Esser is danceprogrammeur bij het Nijmeegse poppodium Doornroosje en tevens techno-dj die de afgelopen jaren met eigen producties succesvol is in het buitenland. Volgens Esser komt het internationale succes vooral voort uit het feit dat er in Nederland de afgelopen vijftien jaar een professionele infrastructuur en een goede voedingsbodem zijn ontstaan waarin talent kan gedijen. „Gabber heeft hierin een grote rol gespeeld. Danceorganisatie ID&T is groot geworden op de golven van gabber en heeft zo de basis gelegd voor die omvangrijke infrastructuur.”

Het heeft wel even geduurd voordat de dancecultuur door de gevestigde orde in de muziekindustrie werd omarmd. De dancescene heeft lang het imago gehad van inhoudsloze drugscultuur met de gabbers als overtreffende trap. „Nadat de gabbercultuur zijn aantrekkingskracht verloor, heeft ID&T zich op trance gestort, met Tiësto als boegbeeld. Zijn boy-next-dooruitstraling heeft een emanciperende werking gehad. Trance was ook toegankelijkere muziek, die op de radio gedraaid kon worden. En het publiek was een stuk kleurrijker en vriendelijker dan de gabbers.”

Voortbouwend op het succes van trance en gabber is er in Nederland een infrastructuur ontstaan van labels, feesten, festivals, winkels, magazines en websites die van Nederland dancenatie nummer één op de wereld maakt. „Zeker als je kijkt naar de hoeveelheid dj’s en feesten per hoofd van de bevolking”, zegt Esser. „Soms zijn er wel drie festivals op één dag en nog steeds is het einde niet in zicht.”

Internet heeft hierin een belangrijke rol gespeeld. „Internet heeft de dancescene veel toegankelijker gemaakt”, zegt Esser. „Nederland heeft met de website Partyflock de grootste dancecommunity ter wereld. Het is niet meer nodig om op het juiste feest de juiste flyers in je hand gedrukt te krijgen. Je hoeft alleen even in de agenda van Partyflock te kijken om te zien welke dj’s waar optreden.”

Esser ziet de laatste jaren een ware explosie aan feesten en dj’s, zowel commercieel als in de underground. „Dat is belangrijk, want die twee hebben elkaar nodig. Dat zie je bijvoorbeeld aan de scene in Amsterdam rond Dylan Hermelijn en Shinedoe. Zij hebben een aantal internationale hits gehad, waardoor veel buitenlandse dj’s op zoek gingen of er nog meer talent in Nederland rondloopt. Die voortrekkersrol heeft Tiësto ook gespeeld nadat hij door de lezers van DJ Magazine werd verkozen tot beste dj.”

Toch is trance, de stijl waar Tiësto groot mee is geworden in Nederland al over zijn hoogtepunt heen. „Het zal nooit meer zo groot worden als een aantal jaar geleden”, zegt Esser. „Maar in het buitenland trekken Nederlandse trance-dj’s nog veel publiek. Ik was laatst in Thailand, waar ik een gesprek opving van een aantal buitenlandse toeristen. Zij wilden speciaal voor Armin van Buuren naar Bangkok vliegen. Dat kun je in Nederland niet meer voorstellen.”

De grootste dancecommunity van Nederland: partyflock.nl