Gabbers legden basis dancesucces Nederland

DJ Tiësto kreeg een Grammy nominatie. Armin van Buuren is gekozen tot de beste ter wereld. Nederlanders horen al jaren bij de internationale top.

Armin van Buuren Foto Lex van Rossen AMSTERDAM, 9-11-2005. ARMIN VAN BUUREN FOTO LEX VAN ROSSEN Rosenthal, Daniel

Dat Tiësto genomineerd is voor een Grammy Award is een beetje vreemd, al past het wel in de lange lijst prijzen die de Bredase dj ten deel zijn gevallen. En de jury van de Grammy’s staat ook niet bekend om zijn vooruitstrevende muzieksmaak. Dus misschien is zijn nominatie een beloning voor jarenlang ’s werelds beste dj zijn, althans volgens de lezers van het tijdschrift DJ Magazine. In Amerika – niet echt een danceland – worden ze wel vaker laat wakker. Inmiddels is Tiësto als beste dj van de troon gestoten door de eveneens Nederlandse dj Armin van Buuren, die zijn populariteit wellicht te danken heeft aan het feit dat hij niet flirt met rock of techno, zoals Tiësto op zijn laatste cd, maar gewoon de bombastische stadiontrance blijft maken waar Tiësto vroeger het patent op had.

Toch is het opvallend dat Nederland zo groot is in de internationale dancescene, met name in de genres trance, house en techno. „Het huidige trancegeluid is eind jaren negentig in Nederland ontstaan”, zegt Alfred Bos van dancemagazine DJ Broadcast . „We zijn wereldwijd marktleider met drie Nederlandse trance-dj’s in de top-10 van DJ Magazine: Armin van Buuren, Tiësto en Ferry Corsten. Trance lijkt op popmuziek. Het symfonische geluid leunt sterk op melodie en zang, waardoor het vaak als plat wordt afgeschilderd. Het heeft een hoog handjes-in-de-lucht gehalte. In tegenstelling tot abstracte techno is het muziek die toegankelijk is voor het grote publiek en die ook aanslaat in het buitenland.”

Darko Esser is danceprogrammeur bij het Nijmeegse poppodium Doornroosje en tevens techno-dj die de afgelopen jaren met eigen producties succesvol is in het buitenland. Volgens hem is de professionele infrastructuur die de afgelopen vijftien jaar in Nederland is ontstaan de verklaring van het internationale succes. „Gabber heeft hierin een grote rol gespeeld. Danceorganisatie ID&T is groot geworden op de golven van gabber en heeft zo de basis gelegd voor die omvangrijke infrastructuur.” Esser doelt op de vele platenlabels, feesten, festivals, winkels, magazines en websites die van Nederland dancenatie nummer één op de wereld maakt. „Zeker als je kijkt naar de hoeveelheid dj’s en feesten per hoofd van de bevolking. Soms zijn er wel drie festivals op één dag en nog steeds is het einde niet in zicht.”

Het heeft wel even geduurd voordat de dancecultuur door de gevestigde orde in de muziekindustrie werd omarmd. Het hield lang het imago van inhoudsloze drugscultuur met de gabbers als overtreffende trap. Esser: „Nadat gabber zijn aantrekkingskracht verloor, heeft ID&T zich op trance gestort, met Tiësto als boegbeeld. Zijn boy-next-dooruitstraling heeft een emanciperende werking gehad. Trance was ook toegankelijkere muziek, die op de radio gedraaid kon worden. En het publiek was een stuk kleurrijker en vriendelijker dan de gabbers.”

Internet heeft de dancescene veel toegankelijker gemaakt. „Nederland heeft met de website Partyflock de grootste dancecommunity ter wereld”, zegt Esser. „Het is niet meer nodig om op het juiste feest de juiste flyers in je hand gedrukt te krijgen. Je hoeft alleen even in de agenda van Partyflock te kijken om te zien welke dj’s waar optreden.”

Darko Esser ziet de laatste jaren een explosie aan feesten en dj’s, zowel commercieel als in de underground. „Dat is belangrijk, want die twee hebben elkaar nodig. Dat zie je bijvoorbeeld aan de scene in Amsterdam rond de dj’s Dylan Hermelijn en Shinedoe. Zij hebben een aantal internationale hits gehad, waardoor veel buitenlandse dj’s op zoek gingen naar meer talent in Nederland. Die voortrekkersrol heeft Tiësto ook gespeeld nadat hij door de lezers van DJ Magazine werd verkozen tot beste dj.”

Toch is trance, de stijl waar Tiësto groot mee is geworden in Nederland over zijn hoogtepunt heen. „Het zal nooit meer zo groot worden als een aantal jaar geleden”, zegt Esser. „Maar in het buitenland trekken Nederlandse trance-dj’s nog veel publiek. Ik was laatst in Thailand, waar ik een gesprek opving van een paar buitenlandse toeristen. Zij wilden speciaal voor Van Buuren naar Bangkok vliegen. Dat kun je in Nederland niet meer voorstellen.”

Zie voor filmpjes en meer over dance: nrc.nl/kunst