‘Een dapper en hoognodig plan’

Gisteren stuurde minister Plasterk zijn plannen voor de beeldende kunst naar de Tweede Kamer. „Goed dat er geld naar de gemeentes gaat, dicht bij de mensen.”

Toen in september bekend werd dat cultuurminister Plasterk (PvdA) de Geldstroom Beeldende Kunst en Vormgeving (BKV) wilde opheffen, diende SP-woordvoerder Hans van Leeuwen een motie in om deze subsidievorm te behouden. Na lezing van de gisteren verschenen nota van Plasterk over beeldende kunst is Van Leeuwen opgelucht. „Negentig procent van het geld blijft voor de gemeenten behouden. Alleen de provincies verdwijnen als schakel bij de verdeling.” Of dat laatste verstandig is, is echter de vraag, zegt Van Leeuwen. „Het risico bestaat dat het elke gemeente voor zich wordt. Terwijl de provincie beter overzicht heeft van wat er regionaal speelt. Aan de andere kant is het goed dat het geld nu lokaal wordt ingezet: kunst moet dicht bij de mensen komen.”

Komende maandag, bij de behandeling van Plasterks cultuurnota Kunst van Leven in de Tweede Kamer, zal Van Leeuwen een hoorzitting voorstellen over hoe het vrijgekomen geld „volgens beleidsmakers en mensen uit de praktijk” moet worden besteed.

Van de 16,7 miljoen euro die vrijkomt wil Plasterk 2,5 miljoen investeren in presentatie-instellingen: kunstruimtes zonder eigen collectie, zoals De Appel in Amsterdam. Zakelijk directeur Salima Belhaj is daar uitermate opgetogen over. „Ik vind het een dapper en noodzakelijk besluit.”

Belhaj denkt dat zowel De Appel als Bak in Utrecht en Witte de With in Rotterdam kunnen rekenen op extra geld. „Wij doen al 34 jaar waar Plasterk zich hard voor maakt: ruimte bieden voor experiment, investeren in talent, en internationaal een rol spelen. We hebben ons dusdanig bewezen, dat extra subsidie wel eens tijd wordt. ” Meer geld is hard nodig, zegt Belhaj, door de stijgende kosten van bijvoorbeeld transport. Ook wordt gedacht aan „grotere exposities, en meer educatie”.

De Mondriaan Stichting moet het extra geld gaan verdelen. Directeur Gitta Luiten: „Wij pleiten al jaren voor meer geld voor deze instellingen, omdat ze een belangrijke ontwikkelfunctie hebben. Dus wij zijn er blij mee.” Zij vindt het goed dat Plasterk de overlap tussen startstipendia en uitkeringen voor kunstenaars wil opheffen. Ook zijn internationale oriëntatie onderschrijft Luiten.

Ongelukkig is de Mondriaan Stichting wel met Plasterks voornemen om de kunstkoopregeling af te schaffen. „Het is het efficiëntste middel om de koop van kunst te stimuleren. Een investering van acht ton levert nu voor miljoenen aan aankopen op.” Luiten weet dat gebruikers van de regeling massaal mailtjes sturen aan de Tweede Kamer. „Ik geloof dat VVD en CDA vragen zullen stellen. Wij hopen op een goede afloop.”