Een 10 voor on-Hollands lef

Er bestaan in Nederland veel scriptieprijzen om studenten te stimuleren.

Maar levert het winnen van zo’n prijs de afgestudeerde ook echt voordeel op?

Anorexia nervosa, dat is toch een typische vrouwenkwaal? Sociologiestudente Sarah Lips (29) aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) wilde met haar afstudeerscriptie dit vooroordeel doorbreken. Ze spoorde negen mannen op die aan de ziekte lijden, een moeilijke opgave aangezien veel artsen eetstoornissen bij mannen niet blijken te herkennen.

In 2005 werd haar scriptie beloond met de Nationale Scriptieprijs, een initiatief van Het Parool en de UvA. Ze ontving 3.500 euro. Een carrière in de wetenschap kon haar niet ontglippen. Lips solliciteerde naar een promotieplaats binnen de UvA. „Ik werd afgewezen. Mijn onderzoeksvoorstel was niet goed genoeg. De sollicitatiecommissie kende mijn scriptie, maar dat maakte geen verschil. Vervolgens heb ik gesolliciteerd op banen in mijn vakgebied. Zonder succes.”

De Nationale Scriptieprijs is een van de vele scriptieprijzen die Nederland telt. Voor studenten in exacte vakken is er de Jong Talent Prijs van de Koninklijke Hollandse Maatschappij der Wetenschappen (10.000 euro), economiestudenten maken kans op een scriptieprijs van de Sociaal Economische Raad (2.000 euro) en studenten met een achtergrond in de gezondheidszorg kunnen meedingen naar de prijs Innovaties in de Zorg (2.500 euro).

Al die prijzen moeten studenten stimuleren tot het schrijven van een scriptie die een bijdrage kan leveren aan de wetenschap of de praktijk. Het winnen van zo’n prijs straalt af op de universiteit waar de student afstudeert. Maar schiet de student er zelf – afgezien van het incasseren van een mooi geldbedrag – eigenlijk wel iets mee op?

„Absoluut”, zegt Willemijn Broerse Rienks, recruitmentmanager bij werving- en selectiebureau Ebbinge & Company. „Het geeft aan dat je ambitie hebt, dat je een kei in je vak bent en dat je het lef hebt gehad om je scriptie in te sturen. Dat is bijna on-Hollands. Elke werkgever zal hier een positieve associatie bij hebben.” Zelf komt ze weinig winnaars van een scriptieprijs tegen. „In de Verenigde Staten wordt veel gedaan om studenten met beurzen en prijzen te stimuleren. Als je in Nederland goed bent in studeren ben je meteen een nerd. Het past niet in de Hollandse cultuur van de middelmaat.”

Jelle Kok (30) stak boven die middelmaat uit. Samen met Remco de Boer ontving hij in 2002 de scriptieprijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen voor het ontwikkelen van een computervoetbalteam. Hij denkt dat hij wel „een streepje voor” heeft gehad bij het toekennen van een promotieplaats. „In mijn sollicitatiegesprek is het aan de orde gekomen. Het is een bevestiging van analytisch denkniveau.” De laatste twee jaar van zijn promotieonderzoek waren theoretisch van aard. „Toen ontdekte ik dat ik toch liever praktijkgericht werk.” Kok werkt nu voor ABN Amro, waar hij software ontwikkelt.

Een scriptieprijs kan zeker invloed hebben, maar uiteindelijk geven de keuzes die de prijswinnaar in zijn loopbaan maakt de doorslag, bewijst ook Niels Driessen (28). Een glansrijke wetenschappelijke carrière lag in zijn verschiet. Zijn scriptie over de ontwikkeling van een hartklep opgebouwd uit menselijk weefsel kreeg een 10. Hij werd in 2002 beloond met dezelfde prijs als Kok en De Boer, in de categorie biochemie en biotechnologie. Maar na zijn promotie en een jaar werken aan de universiteit besloot Driessen tot een opvallende carrièrewending. Hij volgt nu een interne opleiding bij de politie. „Werken in de wetenschap is eenzaam”, zegt Driessen. „Ik wil toch graag een beroep uitoefenen dat dichtbij de maatschappij staat. ”

Loopbaancoach Aukje Delahay over dit onderwerp op nrcnext.nl/loopbaan