Raakt de Bar-le-Duc-bron in Utrecht nooit uitgeput?

„Bronwaterfan” Hans van Dop uit Rotterdam houdt niet van frisdrank, wijn en bier. „Wekelijks moet ik daarom een aantal flessen Bar-le-Duc bronwater inslaan. Raakt die bron nooit uitgeput?”

Voor de goede orde: het mineraalwater van Bar-le-Duc komt niet uit een bruisend ondergronds meertje in de gelijknamige Noord-Franse gemeente. De zogenoemde Bar-le-Duc-bron ligt 140 meter onder de provincie Utrecht, in dezelfde regio waar concurrent Sourcy en waterleidingbedrijf Vitens hetzelfde (kraan)water (!) oppompen.

Is Hans’ vrees voor lege schappen terecht? „Dat gaan jij en ik niet meer meemaken”, zegt kwaliteitsmanager Joop Bremer van United Soft Drinks, de producent van Bar-le-Duc. „Dat water is al tweeduizend jaar geleden als regen op de Utrechtse Heuvelrug gevallen. Het grondwater wordt steeds aangevuld in een natuurlijke kringloop.”

Klopt, zegt grondwaterdeskundige Roelof Stuurman van onderzoeksinstituut TNO. „Het regenwater op de Utrechtse Heuvelrug stroomt ondergronds nog kilometers naar westelijke polders, tot 150 meter onder NAP. Grondwater stroomt langzaam, ongeveer 5 à 10 meter per jaar, vandaar dat het zou oud is voor het de winningsplaats bereikt.”

De grond onder de Utrechtse Heuvelrug bestaat uit zand- en kleilagen, vult Inge Rosenthal, senior adviseur grondstof bij waterbedrijf Vitens, aan. „Zand laat water gemakkelijk door, maar klei moeizaam. Het water zit dus vast in watervoerende zandpakketten of ‘aquifers’. Het staat ook onder druk, je hoeft er maar een buis in te slaan en het stijgt al enkele meters omhoog.”

Wel kan de oppervlakte lokaal verdrogen door waterwinning, maar ook door drainage, ontwatering voor landbouw of verstedelijking, aldus Rosenthal. In een verdrogingsonderzoek in 1999 heeft Vitens de balans opgemaakt: onder de Utrechtse Heuvelrug zou zo’n 13,5 miljard m3 zoet grondwater zitten.

Bovendien kan de Nederlandse grond wel wat hebben. De jaarlijkse, totale infiltratie met regen- en rivierwater is ongeveer 9 miljard m3 , volgens TNO. Daarvan wordt per jaar ‘slechts’ zo’n 1,5 miljard m3 water opgepompt voor drinkwater, industrie en landbouw. Proost, Hans.

Eppo König