Het weer heeft wel degelijk een weekritme

Het volksgeloof wil dat het weer op bepaalde dagen van de week beter is. Over dat weekritme is veel te doen onder meteorologen. Laatste nieuws: er is wel degelijk een cyclus.

En weer is de weerkwestie onopgelost gebleven. Wat is de natste dag in de week, wat de mooiste? Er zìt helemaal geen weekritme in het weer, zeggen Amerikaanse en Finse onderzoekers in Geophysical Research Letters (30 november). Wij hebben alle denkbare statistiek toegepast op Amerikaanse weerrapporten van 1951 tot 1992 en niets van belang kunnen vinden.

Maar de inkt is nog niet droog of andere onderzoekers kondigen een publicatie aan in de Journal of Geophysical Research die tot een omgekeerde conclusie voert: er is wel degelijk een ritme. In het zuidoosten van de VS is het meestal halverwege de week het natst.

De kwestie houdt meteorologen al een eeuw bezig. Het volksgeloof wil dat bepaalde dagen in de week aangenamer zijn dan andere. Sommigen geloven dat het mooiste weer meestal op zondag valt, anderen denken dat het juist op maandag is.

In 1998 schreven de Amerikaanse klimatologen Cerveny en Balling in Nature (6 augustus) dat ze een duidelijk weekritme zagen in de regenval boven de zee pal ten oosten van de de VS. Tiros-satellieten hadden dat tussen 1979 en 1995 gesignaleerd. Het zeegebied ligt benedenwinds van het dichtstbevolkte deel van de VS en ondervindt de invloed van het weekritme in de luchtvervuiling door het autoverkeer. De hypothese was dat de luchtvervuiling, met zijn bekende invloed op wolkvorming, ook de regenval zou beïnvloeden. Hoe meer stofdeeltjes, hoe meer regen. De natste dag boven zee was de zaterdag.

Ongelukkig is dat meteorologen de laatste jaren vermoeden dat de relatie tussen stofdeeltjes en regenval net andersom is. Grote hoevelheden stofdeeltjes doen veel kleine wolkendruppeltjes ontstaan die pas relatief laat uitgroeien tot druppels die gaan vallen. Veel stof betekent weinig regen. De meteorologen Schultz en Mikkonen, die vorige week publiceerden, onderzochten het weekendeffect aan de fysiek met regenmeters gemeten regenval in 222 Amerikaanse weerstations. Zij vonden geen variatie door de week.

Maar Bell en Rosenfeld van de nog komende publicatie gebruikten weer satellietwaarnemingen en vonden wèl weekritmiek. De vraag is daarom: kunnen satellieten de regenval wel goed waarnemen?