Getemde beer

Het is bijna niet te geloven. Toch moeten we er nu van uitgaan dat president Poetin van Rusland in vicepremier Medvedev zijn opvolger ziet. De keuze van Poetin is vooral opmerkelijk omdat de interne machtsstrijd in het Kremlin nog lang niet uitgekristalliseerd leek. Medvedev is namelijk een van die ‘Petersburgse’ technocraten die de afgelopen maanden meer en meer in het defensief waren gedrongen door de ‘siloviki’ (de machtsorganen van geheime dienst en justitie tot binnenlandse strijdkrachten en militair-industrieel complex) . De euforie gisteren van minister Koedrin van financiën, ook een Petersburger, sprak boekdelen. Als Medvedev in maart 2008 inderdaad tot president wordt gekozen, kunnen de technocraten hun autoritaire hervormingsstrategie richting liberaal economisch model voortzetten. Want in tegenstelling tot zijn voorganger Jeltsin heeft Poetin acht jaar lang een stabiel personeelsbeleid gevoerd.

Zijn achternaam heeft de gedoodverfde president in ieder geval mee. Het logo van de staatspartij Verenigd Rusland is een lieve beer. Haar nieuwe kinderclub, die onlangs is opgericht, heet naar de koosnaam voor de doorsnee beer: Misja. De achternaam van Poetins oogappel spoort ook met deze politieke semantiek. Medvedev zou in het Nederlands vertaald ‘mijnheer De Beer’ heten.

Er zitten niettemin nog wat adders onder het gras. Ten eerste is het politieke profiel van Medvedev is zo goed als nihil. Voordat hij eind 2005 werd benoemd tot vicepremier, was hij hoofd van de presidentiële administratie. Dat is weliswaar een machtsapparaat zonder weerga, maar Medvedev is toch eerder een bureaucraat dan een politicus. Het is de vraag welke compensatie de welhaast xenofobe nationalisten en siloviki, die zich ideologisch nadrukkelijk roeren, nu zullen eisen. Ten tweede is nog volstrekt onduidelijk welke rol Poetin gaat spelen. Hij heeft het „morele recht” opgeëist om Rusland te blijven domineren. Maar in welke functie? En wanneer? Wordt er een nieuw ambt in het leven geroepen of blijft Poetin achter de schermen aan de knoppen zitten en trekt hij zich slechts tijdelijk terug omdat de grondwet dat nu eenmaal eist? Het aantal scenario's is groot. Zelfs de oude optie dat er een staatkundig verband wordt gesmeed met Belarus is niet passé., gelet op het bezoek dat Poetin deze week aan Minsk brengt.

Hoewel elke voorspelling over de onvermijdelijke manoeuvres en chicanes te vroeg is, is op voorhand positief dat Medvedev nu naar voren wordt geschoven. Er waren veel minder aantrekkelijke, om niet te zeggen kwaadaardige, kandidaten denkbaar. Deze stap is een indicatie dat de zittende macht in Rusland zich, ondanks de immense rijkdom door de oliedollars, niet naar binnen wil keren maar de deuren naar Oost én West wil openhouden.