Europa komt naar je toe deze zomer ...

Iedereen gaat meepraten over Europa, als het ligt aan staatssecretaris Timmermans.

Ook de dissidente burger moet aan het woord komen, waarschuwt Jacques Wallage.

In het buurthuis of café, bij de sportvereniging of op internet. Als het aan staatssecretaris Timmermans (Europese Zaken, PvdA) ligt, staat de Nederlandse burger binnenkort op al deze plaatsen oog in oog met ‘Europa’. „Naar de periode voor de val van de Muur, toen Europa een meccanodoos was, een beschutte wereld voor politicologische ingenieurs, een spelletje voor liefhebbers, gaan we niet terug”, schreef hij vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Daarin ontvouwde de staatssecretaris zijn plannen voor een permanente dialoog met de burger over de EU, of die daar nu zin in heeft of niet.

Aanleiding is de ondertekening, deze week in Lissabon, van het Europese Hervormingsverdrag. Wat Timmermans betreft wordt daarmee een lange periode van discussie over de Europese spelregels afgesloten en kan het eindelijk over de inhoud gaan. In de ministerraad heeft de staatssecretaris zijn collega’s daarom opgeroepen voortaan net zo natuurlijk over de Europese dimensie van hun beleid te spreken als over de nationale aspecten. Voorheen spraken bewindspersonen volgens Timmermans te vaak alleen over Brussel als hen iets niet beviel. Als voorbeeld wordt Gerrit Zalm, voormalig minister van Financiën, vaak aangehaald. Als hij over Brussel sprak, ging het meestal over de onevenredig hoge Nederlandse storting in de gezamenlijke geldpot van de EU. Het was deze houding die er in 2004 mede oorzaak van was dat Nederland ‘nee’ zei tegen de door Timmermans zo geliefde Europese Grondwet. De door hem gepresenteerde communicatiestrategie heeft dan ook tot doel „te komen tot een steviger basis voor een slagvaardig en democratisch Europa”.

Mooie woorden, maar hoe dat te bereiken? „We zullen alle creativiteit die we in huis hebben in moeten zetten”, erkent de staatssecretaris. Die creativiteit komt vooral van buitenshuis. Tegen betaling van 2 miljoen euro werkt een „consortium communicatiebureaus” een campagnestrategie uit. Bij het leidende bureau, Publicis uit Amstelveen, willen ze nog niet zeggen wat de Nederlander allemaal kan verwachten voor dat geld.

In zijn Kamerbrief geeft Timmermans in ambtelijke taal alvast wat voorbeelden. „Brede lagen van de bevolking” gaan „zelf aangeven op welke manier zij betrokken willen worden bij Europa”. Behalve via de eerder genoemde sportvereniging en het internet doen ze dat via „burgerfora” en „maatschappelijke organisaties”.

Daarnaast wordt er extra aandacht besteed aan de rol van de EU in het onderwijs. Zo ontwikkelt Publicis een ‘roadshow’ om „leerlingen en docenten op een aantrekkelijke wijze kennis te laten maken met Europa”.

Het ‘Europafonds’ kan ook volgend jaar op 2,5 miljoen euro rekenen. Uit deze subsidiepot werd dit jaar meebetaald aan het VPRO tv-programma In Europa. Bovendien kunnen de omroepbazen een bezoekje van Timmermans en onderwijsminister Plasterk (PvdA) verwachten. Het kabinet vindt dat vooral de publieke omroep te weinig aandacht aan Europese besluitvorming besteedt. „We kunnen ze tot niets verplichten, maar wel confronteren met succesformules in het buitenland”, aldus Timmermans. Zowel NOS als RTL laat weten al veel aan Europa te doen, maar open te staan voor een gesprek.

Jacques Wallage, burgemeester van Groningen en lector overheidscommunicatie aan de Hogeschool Utrecht, noemt het „een grote stap vooruit” dat het kabinet „ook inhoudelijk over Europa wil communiceren”. Wallage: „Ministers moet nu nog verteld worden dat ze bij terugkomst uit Brussel niet alleen moeten praten over wat ze verloren hebben, maar ook over wat ze gewonnen hebben. Dat tekent de achterstandspositie waaruit vertrokken wordt.”

Hij vreest dat het kabinet kwetsbaar is voor de kritiek, dat het vooral reclame maakt voor het eigen standpunt. „Dat lijkt in deze brief een smal paadje. Het is van groot belang dat ook de criticaster van Europa, de dissidente burger, aan het woord komt. Zonder de populistische stem wordt het een schraal debat.”

Lees de Kamerbrief via:nrcnext.nl/mijnnext