Een duivels dilemma

Servische en Kosovaarse onderhandelaars hebben in de afgelopen maanden geen akkoord kunnen bereiken over de toekomst van Kosovo. De regering van Kosovo wil eenzijdig de onafhankelijkheid uit roepen. Het conflict in de Balkan staat hoog op de agenda van de Europese top van deze week. GroenLinks’er Joost Lagendijk (50) volgt de ontwikkelingen als Kosovo-rapporteur van het Europees Parlement.

Hoe belangrijk is de Europese top voor de toekomst van Kosovo?

„De Europese Raad moet zich bereid tonen een politiemissie naar een onafhankelijk Kosovo te sturen als de Verenigde Naties dat vragen. Zoals het er nu voor staat, is alleen Cyprus tegen zo’n missie. Andere tegenstanders, landen als Spanje en Griekenland, hebben besloten een missie niet te blokkeren.

„Ban Ki-moon, de VN-secretaris-generaal, heeft die toezegging van de EU nodig om aan de Veiligheidsraad voor te stellen dat het een goed idee is dat de EU een politiemissie stuurt. De Europese regeringsleiders kunnen zonder een officieel verzoek van de Verenigde Naties de missie niet legitimeren. De top moet de trein dus in beweging brengen.”

Waarom blokkeren de Russen de Europese voorstellen in de Veiligheidsraad?

„Wat daadwerkelijk de Russische belangen zijn, is eigenlijk een raadsel. Ze zeggen zelf dat afscheiding in strijd is met het volkenrecht. Maar dat is een hypocriet gelegenheidsargument. In Transnistrië en Zuid-Ossetië steunen de Russen juist onafhankelijkheid. De verhoudingen tussen de EU en Rusland zijn verslechterd. Volgens mij doen ze dit alleen maar om Europa te dwarsbomen.”

Nederland wil niet dat EU-lidmaatschap voor Servië als wisselgeld wordt gebruikt om tot een oplossing te komen. Is dat verstandig?

„Maxime Verhagen (minister van Buitenlandse Zaken, red.) wil dat oorlogsmisdadiger Ratko Mladic wordt uitgeleverd voordat Servië kans maakt op toetreding. Ik ben geneigd hem daarin gelijk te geven.

„Het is wel een duivels dilemma. In een grote diplomatieke deal zou besloten kunnen worden dat Servië zich rustig houdt over Kosovo in ruil voor toenadering tot de EU. Het Nederlandse standpunt doet daar afbreuk aan.

„Maar het zou pijnlijk zijn om de samenwerking met het Joegoslaviëtribunaal op te offeren. Voor veel mensen in de Balkan is de berechting van Mladic belangrijk.”

Lees een rapport over Kosovo van de International Crisis Group op nrcnext.nl/mijnnext