‘Dicht op elkaar, dat geeft irritatie’

Honderden Poolse seizoensarbeiders wonen in recreatiepark Patersven. Vaste bewoners, die zelf ook worden gedoogd, klagen over vuil en dronkenschap.

Het Poolse café in het recreatiepark Patersven bij Zundert heette Pod Papugami – Onder papegaaien. Heette, want de uitspanning genoemd naar een tophit van rockzanger Czeslaw Niemen brandde in juli af, net als de aanpalende Poolse minimarkt en een cafetaria.

De recherche heeft vastgesteld dat de brand is aangestoken. Maar door wie en waarom, is onbekend, zegt een woordvoerder van de politie Midden en West Brabant. „Wraak, ruzie, een verzekeringskwestie? Is een Pool de dader, een Nederlander?” Hij weet het niet.

In de vakantiehuisjes op het omvangrijke Patersven zijn seizoensarbeiders ondergebracht uit Oost-Europa, vooral uit Polen. Wie een rondgang maakt, ziet dat velen van hen werken voor uitzendbureau Exotic Green: bij de chalets staan tientallen geel-groene Suzuki’s van dat bedrijf geparkeerd.

„Ik heb wel eens honderd auto’s van Exotic Green geteld”, zegt Maurice Geuskens. Hij is „een vaste bewoner” van Patersven (die worden gedoogd door de gemeente) en secretaris van de Vereniging van Eigenaren. Geuskens schat dat „ten minste duizend” Oost-Europeanen het park bevolken. „In het weekeinde ging een deel van hen steevast uit zijn dak in Pod Papugami. Met veel drank natuurlijk. Het café trok dan óók veel seizoensarbeiders uit de omgeving. Die raakten zó bezopen dat ze niet meer naar huis konden en bij vrienden bleven slapen. Het gaf flinke overlast.”

Overlast door toedoen van „de Oost-Europeanen” leidde ook tot de sluiting van het zwembad in het recreatiepark, zegt Geuskens. Hij wijst erop dat Nederlandse bewoners van Patersven overwogen te vertrekken of daadwerkelijk hun huisje te koop zetten.

En zijn de problemen voorbij, nu het Poolse café door een vuurzee is gesloopt?

Allerminst, heeft Geuskens ervaren. „Het huisvuil moet hier in een zak, die kost twee euro. Dat vinden die Polen te veel geld. Dus gooien ze het huisvuil in de tuin. Vaste bewoners spreken hen daar op aan, maar ze luisteren niet.” Het belangrijkste knelpunt is volgens hem de huisvesting. „Zo’n woning is bestemd voor maximaal zes personen. Ze zitten daar met acht, negen man. Dat zorgt voor een aanslag op hun privacy, voor spanningen. In een half jaar zijn hier twee zelfmoorden gepleegd.”

Niet iedereen op Patersven is zo somber als Geuskens. Bij de entree van het park vertelt Geke van der Heijden, die op bezoek gaat bij een oom en tante, dat ze haar familie zelden hoort klagen. „En mijn oom vindt het zonde dat de Poolse minimarkt er niet meer is. Koffie van Douwe Egberts kon hij daar niet kopen, zegt hij altijd, maar wél allerlei bijzondere producten. Lekkere worsten bijvoorbeeld.”

Van der Heijden is bij haar visites wel eens „dronken Polen” tegengekomen, óók buiten Patersven. Ze heeft gelezen dat de gemeente Zundert een alcoholverbod heeft ingesteld voor openbare plaatsen waar drinkende Oost-Europeanen voor veel hinder zorgen. „Prima, dat ze op hun drinkgedrag letten. Maar controleren ze de Nederlandse jongeren in hun zuipketen óók?”

Op het parkeerterrein van Patersven stappen Jerzy Gorawski en zijn vrienden uit een auto. De meeste Polen voelen zich hier redelijk thuis, vertelt de Pool. Het is natuurlijk wél behelpen, met zo velen in één woning. „Maar op tal van plaatsen is het slechter”, laat hij daar op volgen. Hij doelt, bijvoorbeeld, op Bergen op Zoom. Daar sloot de gemeente eerder dit jaar een in slechte staat verkerend huis waarin meer dan twintig Polen waren ondergebracht.

„Als je zo dicht op elkaar zit, geeft dat irritatie”, vindt Gorawski. „Ik wou dat Nederlanders wat meer begrip kregen voor onze situatie. En dat ze niet alleen over ons klagen.” Dan wijst hij naar het afgebrande café Pod Papugami, op een steenworp afstand. „Het betekende veel voor ons, we zijn ongelukkig dat die verzamelplaats er niet meer is.”

Wie heeft de verwoesting op zijn geweten? Gorawski haalt de schouders op. Dagblad BN/De Stem berichtte dat de brand mogelijk verband hield met een incident dat zich anderhalve week eerder bij de kroeg afspeelde. Een medewerker van de uitspanning ontdekte toen dat de voorkant van het café was beklad met hakenkruisen en de leus Kurva Alicia. Die tekst hoeft niet per se door Polen te zijn aangebracht, schreef de krant. „Iedereen in Zundert weet dat kurva hoer betekent”, meldde een van de omwonenden aan de verslaggever.