Boodschap ergens anders beter op zijn plaats 1

In de verdediging van onze beschaving ten opzichte van moslims worden homoacceptatie en de vrijheid van meningsuiting en expressie, vaak als sprekende voorbeelden van die beschaving genoemd. Ook in de kwestie van de door het Haagse Gemeentemuseum geweigerde foto`s van Sooreh Hera spelen deze factoren een rol. Met de foto`s waarop Iraanse homoseksuelen maskers dragen die de profeet Mohammed en zijn schoonzoon Ali voorstellen, wil de fotografe de hypocrisie rondom homoseksualiteit in Iran aan de kaak stellen. Dat zou hard nodig zijn omdat er in Iran niet zoals in de rest van de wereld homo`s zijn, maar omdat het erin dat land heel `veel` zijn.

Dat het museum de foto`s heeft geweigerd omdat ze beledigend en aanstootgevend zouden zijn was even schrikken, want dat waren we niet meer gewend. Het terecht kritisch zijn op religies maar later ook het belachelijk maken van religies en gelovigen was in Nederland allang tot kunst verheven en bijna niemand stoorde zich daar nog aan. Nu moest een museumdirecteur buigen voor een deel van de moslimbevolking die deze foto`s onacceptabel zou vinden. Dat is moeilijk aanvaardbaar omdat een kunstenaar in Nederland uit moeten kunnen gaan van zijn/haar vrijheid om dingen te maken en bedenken zonder dat iemand daar iets tegenin kan brengen. Daarnaast is het onacceptabel dat er uit angst voor bedreigingen en intimidatie een rem zou zijn op wat kunstenaars durven te maken. Het is echter niet de plicht van een museumdirecteur om alle gemaakte kunst ook daadwerkelijk te tonen. In het geval van het Haags Gemeentemuseum is het daarom een verdedigbaar besluit om niet te exposeren. Het enige hypocriete eraan is dat moesten de maskers God of Jezus uitbeelden, de hele discussie niet had bestaan. De winst van deze kwestie is dat we wellicht weer eens wat genuanceerder gaan nadenken over wat de begrenzingen van `vrijheid` zijn. De trend om elke gewenste uitspraak of uiting te doen onder de noemer van `vrijheid van meningsuiting` begint zijn grenzen te bereiken. Literatuur en beeldende kunst hebben natuurlijk altijd al een rol gespeeld in maatschappijkritiek en het doorbreken van taboes, daar is ook niks mis mee. Nu lijkt het er echter op dat men zich verschuilt achter deze `vrijheid` en het `kunstenaar zijn` om te zeggen wat men wil. De foto`s zijn daar ook een goed voorbeeld van. Ze zijn puur en alleen bedoeld om te beledigen en horen derhalve niet in een publiek museum thuis. Als de belangrijkste boodschap is dat homoseksualiteit in Iran onbespreekbaar is, dan is dat bovendien voor Nederlanders geen verrassing en is de boodschap wellicht ergens anders beter op zijn plaats.