Liberalen weer als één man achter Mark Rutte

De zus en de oude moeder van VVD-partijleider Mark Rutte kwamen er aan te pas om de liberale neuzen in dezelfde richting te zetten. ‘Verdonk is weg, zo zij het’.

„Na vandaag is het genoeg geweest met het navelstaren”, zegt VVD-fractievoorzitter Mark Rutte ’s ochtends met klem.

Het is maar dat ze het weten, de ruim 1.200 VVD-leden die zaterdag naar het WTC in Rotterdam zijn gestroomd voor de algemene vergadering. Ze mogen hun zegje doen, ze kunnen stemmen over een reeks moties waarin flinke kritiek op partijbestuur en fractieleider wordt geuit, maar daarna moet de VVD vol goede moed verder, als partij „voor iedereen die vooruit wil, man én vrouw, autochtoon én allochtoon”. Om zijn eigen VVD-gevoel in te kleuren, haalt Rutte er zijn als verpleegkundige werkzame zus en zijn 84-jarige moeder (een „aartsoptimiste”, bij wie hij overigens „al twintig jaar niet meer in huis woont”) bij.

In de loop van de ochtend blijkt het ‘VVD-gevoel’ inderdaad voor de broodnodige eensgezindheid te zorgen. Moties waarin het bestuur wordt opgedragen nu meteen te vertrekken in plaats van in mei 2008 worden met ruime meerderheden weggestemd. Een ‘anti-Ruttemotie’ eveneens. De naam van Rita Verdonk, de voormalige VVD-splijtzwam wier vertrek uit de partij de afgelopen maanden voor zoveel onrust zorgde, valt nauwelijks. Verdonk is weg, en zo zij het. Haar fans laten zich hier niet zien. Een motie van de opstandige afdeling Sittard-Geleen waarin de VVD wordt gedefinieerd als „brede volkspartij op liberale grondslag” met „meerdere stromingen” is zo ongevaarlijk dat een nipte meerderheid ervoor durft te stemmen.

’s Middags stelt erelid Henk Vonhoff voor om de verkiezing van de nieuwe partijvoorzitter dit voorjaar niet via een online ‘ledenraadpleging’ maar weer via een ouderwetse ledenvergadering te laten verlopen. Hij haalt slechts 396 tegen 1.020 stemmen. De VVD zal dus aan „videoclips, podcasts en streamers” moeten wennen, al geven sommige bestuursleden.

Aan het eind van de dag heerst een opgeluchte, jolige stemming. Een lid roept vanuit de zaal op om nu dan maar „in polonaise langs de Coolsingel” te trekken, zodat ook de buitenwereld kan zien dat de neuzen bij de VVD weer dezelfde kant op staan.

Mark Rutte rijgt in een kort slotwoord de metaforen in rap tempo aaneen: het kabinet Balkenende IV is een „sneeuwschuiver” omdat het de problemen voor zich uitschuift, en een „zwart gat” waarin al het licht (lees: het geld van de door belastingverhogingen getroffen hard werkende Nederlander) verdwijnt.

Hij krijgt een staande ovatie van 34 seconden, 14 seconden langer dan ’s ochtends. Na afloop regent het warme handdrukken, stompen op de schouder en hier en daar een bear hug. De schrijvende pers mag nog wat vragen afvuren. Was hij van tevoren bezorgd over dit congres? „Niet bezorgd, het was spannend. Je weet nooit wie er zullen komen.” Hoe te zorgen voor zo’n veelkleurige VVD-aanhang als hij vanmorgen schetste? In de zaal waren de allochtonen vandaag op één hand te tellen. „Dat gaat veranderen merk ik overal ”

Zijn blik dwaalt even omhoog, naar het scherm waarop na alle pratende hoofden nu een ‘VVD 60 jaar’-jubileumlogo prijkt. Eind januari viert de partij haar zestigjarig bestaan. „Is dát het logo?” vraagt Rutte. „Hm. Daar moeten we dan nog even wat aan doen.”

Coen van Zwol blogde vanaf het congres: nrc.nl/vvd