Gaddafi zorgt in Parijs voor verdeeldheid

In Frankrijk is tot in de regering ophef ontstaan over het vijfdaagse bezoek dat de Libische leider Moammar Gaddafi deze week brengt op uitnodiging van president Nicolas Sarkozy.

De verontwaardigde staatssecretaris van Mensenrechten, Rama Yade, zei vanmorgen dat Gaddafi duidelijk moet worden gemaakt dat „Frankrijk geen voetveeg is waar een leider, terrorist of niet, het bloed kan komen afvegen van zijn wandaden”.

Gaddafi is uitgenodigd door Sarkozy nadat hij deze zomer meewerkte aan de vrijlating van vijf Bulgaarse verpleegsters en een Palestijnse arts, die jaren in Libische gevangenissen zaten, waar ze ook werden gemarteld. Na de vrijlating bezocht Sarkozy Libië en maakte met Gaddafi afspraken, onder meer over de levering van een kerncentrale, wapens en vliegtuigen.

Sarkozy krijgt van mensenrechtenorganisaties en de Franse oppositie de kritiek dat hij Gaddafi deze contracten heeft beloofd in ruil voor medewerking aan de vrijlating van de gijzelaars.

Maar volgens Sarkozy zelf is het bezoek van Gaddafi aan Parijs, het eerste in 34 jaar, „een aanmoediging op weg naar internationale respectabiliteit”.

Minister van Buitenlandse Zaken Bernard Kouchner „legt zich erbij neer” Gaddafi te ontvangen, omdat hij afgezien heeft van massavernietigingswapens en van terrorisme. „Maar wij vergeten zijn slachtoffers niet”, onderstreepte Kouchner.

Gaddafi is jarenlang persona non grata geweest in Europa, onder meer omdat hij verantwoordelijk wordt gehouden voor verschillende aanslagen, waaronder een bomaanslag op een Frans vliegtuig in 1989, waarbij 170 doden vielen. Gaddafi heeft de betrokken families schadevergoeding betaald, en presenteert zich nu als vredestichter.

Maar hij blijft omstreden, vanwege zijn dictatoriale optreden in eigen land en zijn visie op internationale verhoudingen. Dit weekeinde eist hij tijdens de Europees-Afrikaanse top in Lissabon herstelbetalingen van Europa voor het kolonialisme en noemde hij het „normaal dat de zwakkeren hun toevlucht nemen tot terrorisme”.

De Libische leider heeft afgezien van zijn plan om tien dagen te blijven, maar niettemin is een uitgebreid programma voorzien voor Gaddafi en zijn 400-koppige gevolg.

Daarbij horen een bezoek aan het Franse parlement – tot verontwaardiging van de oppositie – en een ontvangst van tweehonderd vrouwen uit de banlieue in de bedoeïenentent die op verzoek van Gaddafi is opgetrokken in de tuin van een paleis naast het presidentiële Elysée.

Seif Al-Islam Gaddafi, de zoon van de Libische leider, verklaarde dit weekeinde in Le Figaro dat Gaddafi voor meer dan 3 miljard euro vliegtuigen komt bestellen.