Bonussen stijgen harder dan salaris

De bonussen van bestuursvoorzitters van AEX-bedrijven zijn de afgelopen vijf jaar veel harder gestegen dan hun basissalarissen. Bonussen (zowel voor lange- als kortetermijnprestaties) zijn een veel groter onderdeel gaan uitmaken van hun totale beloning. De stijging van de totale beloning is voor bestuursvoorzitters van grote bedrijven veel groter geweest dan voor hun collega’s uit de raad van bestuur, en voor hun collega’s van kleinere beursfondsen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Erasmus Universiteit en adviesbureau Hewitt Associates, dat vandaag verscheen.

Waar het vaste salaris van bestuursvoorzitters van hoofdfondsen van de Amsterdamse beurs in de periode 2002-2006 gemiddeld met ruim 20 procent toenam van 751.000 euro tot 910.000 euro, verdubbelde hun totale bonusuitkering van 531.000 euro tot ruim 1 miljoen. De totale beloning steeg gemiddeld van 1,2 miljoen euro in 2002 tot ruim 2 miljoen vorig jaar.

Het onderzoek Pay-per-performance noemt de transparantie van het bonussysteem bij de grootste beursfondsen van Nederland „gebrekkig”. De criteria voor de prestaties om bonussen toe te kennen zijn steeds complexer geworden, en bij de maatstaven ervan worden vaak dubbelzinnige definities gehanteerd. Dit biedt bedrijven de mogelijkheid om aan „cherry picking” te doen: de maatstaf kiezen die de hoogste bonus oplevert.

Er worden in toenemende mate hogere bonussen uitgekeerd dan het vooraf aangekondigde maximum, en ook ad hoc bonussen bij bijvoorbeeld verkoop van bedrijfsonderdelen. Deze extra’s worden niet altijd adequaat uitgelegd.

Het onderzoeksrapport komt kort voordat de commissie-Frijns, die de handhaving van de code-Tabaksblat evalueert, een eigen beloningsonderzoek publiceert.

Het volledige rapport is te vinden via nrc.nl/economie