Alles van Christo is sensationeel

Tentoonstelling: Christo en Jeanne-Claude: werken uit de verzameling Würth. T/m 24/2 in Kunstlocatie Würth, Het Sterrenbeeld 35, Den Bosch. Inl: 073-6291911, www.wurth.nl

Kunstlocatie Würth bevindt zich op een bedrijventerrein aan de rand van Den Bosch – geen plaats waar je moderne kunst verwacht. Omdat zijn collectie maar bleef uitdijen, besloot de Duitse verzamelaar Reinhold Würth in zijn bedrijfspanden musea te vestigen. Reinhold handelt in montagemateriaal en heeft wereldwijd zo’n vierhonderd vestigingen. Zijn verzameling, een van de grootste particuliere kunstcollecties van Europa, telt ruim 11.000 beelden, schilderijen en tekeningen van kunstenaars als Pablo Picasso, Max Ernst, Roy Lichtenstein, Marc Chagall, Andy Warhol en Emil Nolde. Acht vestigingen in Europa hebben al een expositieruimte. In China zijn de voorbereidingen bezig voor het eerste museum overzee.

Voor de ingang van het glimmend zilveren Würth-gebouw staan vier bronzen beelden van Armando. Binnen is de tentoonstelling Christo en Jeanne-Claude, over het kunstenaarsechtpaar Christo Vladimiroff Javacheff (1935, Bulgarije) en zijn vrouw Jeanne-Claude de Guillebon (1935, Marokko) dat meestal kortweg wordt aangeduid als ‘Christo’.

In de veertig jaren dat ze samen kunst voor de openbare ruimte ontwikkelen, zijn achttien projecten gerealiseerd. Achtendertig (nog) niet. Tekeningen, foto’s, maquettes en collages van die uitgevoerde werken, waaronder de ingepakte Pont Neuf in Parijs en de Rijksdag in Berlijn, zijn samengebracht in een compacte, overzichtelijke presentatie. Würth bezit de grootste collectie Christo’s in Europa: zijn collectie telt ongeveer honderd werken, en die zijn allemaal in Den Bosch te zien.

De methode die Christo hanteert is vrijwel altijd hetzelfde, het resultaat desondanks altijd sensationeel. Gebouwen en landschappen worden tijdelijk ingepakt, omwikkeld, verhuld of versierd, meestal niet langer dan twee weken. Voorbereidingen duren door de slepende procedures van vergunningaanvragen vaak vele malen langer. In 2005 kreeg het duo na vijfentwintig jaar touwtrekken met het gemeentebestuur van New York eindelijk toestemming om de wandelpaden in Central Park van poorten met wapperende oranje doeken te voorzien.

In Den Bosch worden ook voorstudies van Christo’s zogenaamde Mastaba-project getoond, een naam die is ontleend aan oude Egyptische grafmonumenten. In de woestijn van de Verenigde Arabische Emiraten zal binnenkort een piramide verrijzen van geel-oranje gekleurde olievaten. Olievaten gebruikt Christo al sinds de jaren zestig. Dit bouwwerk zal 390.000 gestapelde vaten tellen en 150 meter hoog reiken. Abu Dhabi neemt de kosten voor zijn rekening. Dat is opmerkelijk, want tot nu toe financierden Christo en Jeanne-Claude hun projecten altijd zelf met de verkoop van documentatiemateriaal.

Het documentatiemateriaal van Christo’s projecten is kunst op zich en vormt het omvangrijke, permanente oeuvre dat over de wereld verspreid is in musea en privé-collecties. Meer dan de foto’s en maquettes maken de collage-tekeningen in het Würth-pand indruk. De meeste zijn tweeluiken: grote pasteltekeningen van verpakte gebouwen of landschappen die ook op de tekening zelf met plastic of stof zijn bedekt, daarboven een kleinere technische tekening met doorsnedes, plattegronden en handgeschreven praktische gegevens.

Het zijn monumentale, prachtig uitgewerkte tekeningen, compleet met omgeving, lichtval en schaduw. Zo zijn op de collages van The Gates de bomen in Central Park en de skyline van New York met potlood en pastel schijnbaar uit de losse pols maar toch gedetailleerd getekend en de doeken met oranje stof weergegeven.

Hoogtepunt van de exposite is een kleine collage van een ingepakte boom. Die is liggend getekend, omgetrokken. De kluit en de takken zijn met verschillende materialen ingepakt. Een voorstudie, maar ook een liefdevol, subtiel beeld van de kwetsbare natuur.