VVD moet gaan kiezen

Het verschil tussen Wiegel en Cassandra is dat niemand de Trojaanse prinses geloofde. De voorspelling van de oud-VVD-leider dat zijn partij bezig is langzaam ten onder te gaan, is immers gemeengoed. Het probleem van Wiegel is juist dat weinigen geloven in zijn oplossing: hef de VVD op om samen met Wilders en Verdonk door te starten met een brede liberale volkspartij. Dat is een oproep de partij te vernietigen om haar te kunnen redden.

Dat is een feniks-model. Maar het mythische verhaal van die zich steeds vernieuwende vogel is een sprookje. Wat Wiegel wil, gaat dus niet gebeuren. Net zo min als zijn vorige plan om samen met de toenmalige fractievoorzitter Van Aartsen de partij te redden een succes werd. Wiegel is niet tragisch, zoals Cassandra, eerder potsierlijk.

Dat wil niet zeggen dat Wiegel helemaal ongelijk heeft. Zijn vaststelling dat het liberalen niet moet gaan om de partij maar om liberale politiek is juist. Maar hij vergist zich als hij Wilders en Verdonk, omdat zij toevallig uit de VVD zijn weggelopen, rekent tot de liberale politici.

Opmerkelijk genoeg maakt VVD-fractievoorzitter Rutte in zijn Volkskrant-artikel een soortgelijke denkfout. Volgens Rutte schiet Wilders tekort omdat zijn oplossingen „onwerkbaar” zijn. Maar dat is een wonderlijk oordeel. De analyse van Rutte is hier eerder bestuurlijk dan politiek. Van een VVD-fractievoorzitter zou verwacht kunnen worden dat hij de oplossingen van Wilders beoordeelt op de vraag of zij liberaal zijn. Rutte zet de „oplossingen” van Wilders op een rijtje: De Koran verbranden, met scherp schieten op Marokkaanse relschoppers, de grenzen sluiten voor moslims. Conclusie: niet werkbaar. Fout. Deze ‘oplossingen’ zijn niet liberaal, ze schenden stuk voor stuk elementaire rechten van burgers. Daarom blijft de feniks van Wiegel een sprookje.

Wat Verdonk betreft : zij heeft zich als liberaal politicus al gediskwalificeerd toen zij een jaar geleden als demissionair minister weigerde af te treden nadat zij het vertrouwen van de Kamer was kwijtgeraakt. Rechtstatelijkheid is immers een liberale kernwaarde.

Voor het overige heeft Rutte overigens wel gelijk: zolang zij zich niet in het debat mengt, valt nauwelijks vast te stellen wat zij voorstaat. Ja, Verdonk is trots op Nederland. Maar ook dat is nog geen werkbare oplossing.

De VVD-leden zouden zich morgen buigen over de analyse die de commissie-Dekker maakte van de verkiezingsnederlaag. Het hoofdstuk dat sindsdien aan de partijgeschiedenis is toegevoegd met de uittreding van Verdonk, maakt dat een futiele bezigheid. Wiegel en Rutte hebben beiden goed gezien dat er inmiddels meer op het spel staat dan het verliezen van verkiezingen.

Het gaat onder meer om de vraag welke burgers de VVD wil vertegenwoordigen. Wiegel zegt ronduit dat hij de kiezers wil van Wilders en Verdonk. Die kiezers zijn over het algemeen conservatief en nationalistisch. Het zou de voorkeur verdienen als zij onderdak vinden bij een partij of beweging die daarbij past. De VVD kan dan gewoon liberaal zijn.