Snoecks 2008

Vandaag leest iedereen wat er eergisteren uit de zak kwam: wie jong is leest de laatste Harry Potter, wie geen krantenabonnement heeft leest Youp of Fokke & Sukke, wie niet eten wil leest Gezond genieten met Sonja en wie een upper-class-Sinterklaas heeft getroffen leest de Bosatlas van 99 euro.

Ik lees Snoecks 2008 (Scriptum, 560 blz. € 12,50). Natuurlijk in de eerste plaats vanwege de blote borsten. Die laten zich dit jaar onderverdelen in photoshopborsten, piercingborsten, balletborsten (Frans), Chinese borsten, tatooborsten, pin-upborsten, adolescentenborsten, nachtclubborsten, balletborsten (Duits), speel-met-het-clichéborsten, schilderborsten en onderzeebootborsten. Tussen de uitbundige fotografie staan serieuze artikelen over goede (bommen ruimen in Irak, zout zoeken in Utah), clichématige (kinderen in de gevangenis, bedreigde ijsberen, zeppelins) en culturele (de architect van het stadion van Bayern München) onderwerpen.

Het begin en het einde van Snoecks is het reservaat voor de literatuur. Daarin staat onder meer ‘dode letter’, een lijst met in de voorbije maanden overleden schrijvers. Dat moeten we ruim nemen: biograaf Harry Prick (gestorven op 13 september 2006) staat er nog in. Met een prachtige karakterisering, aangaande zijn ‘bijna ziekelijke zin voor het treffende detail’. Een van de laatsten in de rij is de Roemeens-Franse dichter Isidore Isou (gestorven op 28 juli dit jaar), „de drijvende kracht achter het ‘lettrisme’, een beweging met aanvankelijk hemzelf als enige lid”. Isous dood is aan de Nederlandse kranten geheel voorbij gegaan, wat maar duidelijk maakt dat de ‘dode letter’ in Snoecks niet alleen leuk om te lezen is, maar ook zeer leerzaam. Dat grootheden als Walter Kempowski (5 oktober) en Jan Wolkers (19 oktober) ontbreken omdat ze na de deadline stierven, maakt dan niet zoveel uit. De sluitingsdatum van Snoecks heeft ook een curieus gevolg voor het overzicht van de literaire prijzen: daarin staat nu wel vermeld dat Jeroen Brouwers de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend kreeg, maar niet dat hij deze vervolgens weigerde.

Dat highbrow-stuff ook best op glimpapier gedrukt kan worden, blijkt uit de (door de Standaard der Letteren) samengestelde lijst met de beste honderd boeken. Die stuurt de Snoeckslezer zonder pardon het plotloze universum van de geweldige Pool Bruno Schulz in, of de kolossale brievenroman Nieuwe levens van Ingo Schulze. Ook worden in Nederland amper opgemerkte prozaschrijvers als Sameer S. Mehendale en Gie Bogaert in het volle licht gezet. Tenslotte bevat de literaire Snoecks nog twee lange verhalen, een avatardrama van Cory Doctorow (met verklarende nerd-woordenlijst) en een immigrantenverhaal van de Vlaamse coming man Tom Naegels. Maar die lezen we in de kerstvakantie.

Arjen Fortuin