Op campagne met Mr. Perfect

De Republikeinse koploper in de aanloop naar de presidentsverkiezingen in de VS van 2008 is Mitt Romney. Op campagne in New Hampshire.

Mitt Romney heeft zijn schoenen niet gepoetst. Het valt meteen op als hij tegen de avond een eettentje in Meredith binnenstapt, een besneeuwd dorpje (5.000 inwoners) midden in de staat New Hampshire.

De telegenieke Romney heeft normaal iets van een Mr. Perfect. Nooit vlekjes op het hagelwitte overhemd, in geen geval kreuken in het kostuum. „Héérlijke man”, fluistert supporter Jacqueline Berghorn, bontmuts op het hoofd, terwijl ze de camera uit haar tas pakt. Ze móét met Mitt op de foto, heeft ze al aangekondigd.

Hier in Meredith speelt de voormalige gouverneur van Massachusetts een thuiswedstrijd. In de peilingen van New Hampshire – waar 8 januari, vijf dagen na de voorronde in Iowa, de eerste officiële voorverkiezingen worden gehouden – staat hij ruim twintig procentpunten voor op zijn naaste Republikeinse rivaal.

En in de vijf staten die daarna aan de beurt zijn, bevindt de ex-gouverneur zich eveneens op de eerste of tweede plaats in de polls. „Dit gaat helemaal de goede kant op”, zegt hij tegen het dinerende publiek in Meredith.

De beeldvorming is anders. In Iowa, waar hij een half jaar de leiding had, werd hij vorig weekeinde in één peiling gepasseerd door oud-predikant Mike Huckabee, de volkse ex-gouverneur van Arkansas – die daarna ook in de nationale polls een opmars inzette. Maar Republikeinse analisten voorzien dat de kalender zozeer in het voordeel van Romney werkt dat hij – na goede resultaten in de vroege staten – genoeg vleugels krijgt om vanzelf de leidende kandidaat te worden. „Romney is nog steeds favoriet dankzij zijn geld, staf en organisatie”, schreef de conservatieve columnist Robert Novak woensdag in zijn nieuwsbrief voor Washingtonse insiders.

Romney’s campagne in New Hampshire gaf deze week een goed beeld van de man en zijn achterban.

[Vervolg ROMNEY: [pagina 5]

Establishment neigt naar Mitt Romney

[Vervolg van pagina 1] Romneys agenda is die van het gemiddelde zakendiner: verlaag belastingen, bescherm het traditionele gezin, verstop alle terroristen op Guantánamo Bay. Een wereldbeeld waarin Amerika superieur is, China de nieuwe concurrent, en Europa een decadente bejaarde. „Daar zijn de werkweken zo kort en de vakanties zolang, daar hebben wij natuurlijk geen kind aan.”

In de zaaltjes – Ask Mitt Anything – bleek dat zijn achterban de oorlog in Irak achter zich heeft gelaten: bijna niemand vraagt ernaar. De kandidaat zelf houdt subtiel de mogelijkheid open dat hij troepen terugtrekt. Want al steunt hij de oorlog door dik en dun, steeds zegt hij: „We moeten natuurlijk geen bezettingsmacht worden.”

Het thema dat, vaak in erupties van agressie, de bijeenkomsten domineert is illegale immigratie. „Ik word misselijk als ik iedereen in de winkels Spaans hoor praten”, zegt supporter Jacqueline Berghorn, vrijwilliger bij de campagne.

Vervreemding en isolationisme vechten om voorrang bij de achterban. Berghorn woonde bijna haar hele leven in New York en ontvluchtte die stad wegens de illegalen. Ze vindt het onwaarschijnlijk dat de grenzen „nog steeds” niet potdicht zijn. „Ze zijn een wandelpad aan aanleggen op de grens met Canada, dat geloof je toch niet?”

Romney omarmt het ongenoegen zonder voorbehoud. Hij bepleit expansie van de muur aan de Mexicaanse grens, verzet zich tegen elke overheidssteun voor illegalen of hun kinderen, en staat een zero tolerance aanpak voor als illegalen worden ontmaskerd. Hij passeert daarmee zijn rivalen Huckabee en Giuliani op rechts.

Maar deze week confronteerde The Boston Globe hem met een ongemakkelijk feit: de krant trof twee illegalen aan die het onderhoud van de tuin en de tennisbaan rond zijn huis deden. „Zelfs Mitt vergeet wel eens zijn schoenen te poetsen”, zegt Berghorn.

De grilligheid van de Republikeinse race dwingt intussen ook Romney, een mormoon, tot onconventionele stappen. Gisteren hield hij in Texas een speech over religie, vooral om scepsis bij evangelicals weg te nemen. Zij verafschuwen de traditie van polygamie in de mormoonse kerk, en de plotselinge opkomst van Huckabee, zelf een evangelical, zou daar mede uit voortkomen.

Tekenend was dat ex-president George H.W. Bush de inleiding van de toespraak verzorgde: het establishment van de Republikeinen neigt steeds sterker naar Romney. Ook Jeb Bush, de populaire ex-gouverneur van Florida, en een reeks invloedrijke conservatieve publicisten, hebben hun voorkeur voor Romney laten doorschemeren. Zelfs de prominente evangelical James Dobson noemde Romneys speech „indrukwekkend”.

Zij voorzien dat Huckabee door gebrek aan middelen niet kán winnen, terwijl Giuliani voor een deel van de achterban te progressief zal blijven. Romney zou alle conservatieve geloofsbrieven hebben: rechtse gouverneur in een linkse staat, vermogend door een verleden als durfinvesteerder, nationaal bekend omdat hij in 2002 de Olympische Winterspelen (Salt Lake City) tot een goed einde bracht.

Maar Romney’s achilleshiel blijft zijn geloofwaardigheid bij evangelicals. In Hampton, vlakbij de kust, kwam deze week Kevin Kimball (50) naar een ontmoeting met Romney. Hij werkt als missionaris voor een vereniging van evangelicals en had bij binnenkomst een sticker van Romney op zijn jas. „Ik mag die kerel.”

Hij had ook aarzelingen. Als gouverneur van Massachusetts leidde Romney een staat die veel conservatieven beschouwen hedonistisch paradijs. „Op scholen leren kinderen daar dat homoseksualiteit normaal is. Dat vind ik echt héél angstig”, zei hij.

Maar toen Kimball een vraag mocht stellen, hield hij het algemeen: wat zou Mitt voor het gezin doen? Alle goeds natuurlijk – en „het huwelijk er is voor een man en een vrouw”. Het antwoord stelde Kimball maar half gerust. Hij twijfelde niet aan Romney, zei hij na afloop. „Maar ik vraag me af of Huckabee, als evangelical, niet beter voor mij is.” Dus of hij morgen nog die Romney-sticker op zijn jas zou dragen? „Ik wéét het nog niet.”

Weblog over de verkiezingen: nrc.nl/race08