Ongevraagde adviezen: de van 2007 beste boeken

Drie boeken werden vaker dan één keer genoemd in de eindejaarslijstjes van de medewerkers van Boeken: werk van Daniel Mendelsohn, Robert Mac Farlane en Junot Díaz. Plus nog 89 goede boeken, van Ankersmit tot Zamoyski.

ARIE VAN DEN BERG

Jacques Hamelink: De Dame van de Tapisserie. Querido, € 17,95. Veruit de beste bundel van het jaar. Woede, vreugde en ultieme verbazing mennen hier woordkeus en ritme. Een drieste rit op de roetsjbaan van taal.

Rudy Kousbroek: Het raadsel der herkenning. Fotosynthese 3. Augustus, € 19,90. Foto’s als bron van verwondering. Meekijken met Kousbroek is een verrassende confrontatie met wat zichtbaar is maar onwaarschijnlijk.

Emily Cockayne: Hubbub. Filth, Noise & Stench in England. Yale University Press, € 42,40. Een caleidoscopische studie over straatvuil, loslopende varkens, pokken, kots, jeuk en laweit in Engeland tussen 1600 en 1770.

KAREL BERKHOUT

J.K. Rowling: Harry Potter en de relieken van de dood. De Harmonie, €19,90. Sublieme afsluiting van Potter-reeks met een vernuftig plot, een aangrijpende rite de passage van de personages en intelligente bewerkingen van cultuurgoed als het lijdensverhaal van Christus

Gerrit Komrij: De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten. Prometheus, € 19,95. In deze schatkamer worden prachtige kindergedichten aan vergetelheid ontrukt en krijgen bekende gedichten voor volwassenen een nieuwe glans.

Steven Herrick: Aan de rivier. Lemniscaat, 234 blz. € 14,50. Episch prozagedicht dat met eenvoudige maar geladen woorden het leven in een dorpje onder hoogspanning zet.

JAN BLOKKER

Voltaire: Briefwisseling met Frederik de Grote. Van Gennep, € 45,–. Omdat het zo’n mooie, welluidende vertaling is, met precies de goede annotaties. En omdat de briefschrijvers langzaam maar zeker zulke aandoenlijke oude mannen worden.

P.C. Hooft: Nederlandse Historiën. Bert Bakker, € 24,95. Misschien wel wat aan te merken op ‘hertaling’ en verantwoording – maar té lang was het oordeel van een (bijna) tijdgenoot nergens te koop.

David Michaelis: Schulz and Peanuts. Harper, € 35,99. De biografie van Charles M. Schulz, de schepper van Charlie Brown, diens rijkgeschakeerde vriendenkring en, niet te vergeten, de veelzijdige hond Snoopy. Nog daargelaten het levensverhaal – hoe prachtig zijn de ministripjes in de tekst.

YRA VAN DIJK

Arnon Grunberg: Omdat ik u begeer. Nijgh & Van Ditmar, € 19,90. Geestige en soms ontroerende brieven die veel verhelderen over het werk en de drijfveren van ons nationale enfant terrible. Waarom hij zoveel plaagstoten uitdeelt bijvoorbeeld: ‘Bovendien is de mens toch vooral een donzen dekbed. Je moet hem een beetje opschudden, wil je er warmte aan onttrekken’.

Witold Gombrowicz: Dagboek 1953- 1969. Atlas, € 29,90. Herziene uitgave van de vertaling van Paul Beers uit 1986. Meesterlijke overpeinzingen over de noodzakelijke lichtheid van kunst, de verlokkingen van het existentialisme, maar ook soms over helemaal niets.

Nachoem Wijnberg: Uit tien Contact, € 45,–. Alle bundels tot nu toe, plus dertig nieuwe gedichten, van een van Nederlands beste dichters. Lees deze bundel van achter naar voren en zie dat Wijnbergs poëzie niet zo ondoorgrondelijk is als wel wordt gedacht.

MARGOT DIJKGRAAF

Patrick Modiano: Dans le café de la jeunesse perdue. Gallimard, € 14,50. In ‘het café van de verloren jeugd’, situeert Modiano een bohème die inmiddels ook al weer verdwenen is. Een wereld van rokerige stilte en onbestemde weemoed, met meesterhand neergezet.

Emmanuel Carrère: Un roman russe, P.O.L., € 19,50. Carrère bevrijdt zich van zijn obsessie met moord, geweld, opsluiting en waanzin door de sporen te volgen van zijn Georgische grootvader. Schrijversnarcisme op zijn best.

Wislawa Szymborska: Dubbele punt. De Geus, € 15,–, Zeventien nieuwe gedichten van de Nobelprijswinnares. Toegankelijk, helder, speels, ironisch, ernstig en toch vaak met een kwinkslag: ‘Weer een dag/ die zonnig belooft te worden/ al kan hen die nog steeds leven/ een paraplu te pas komen’.

JAN DONKERS

Junot Díaz: Het korte maar wonderbare leven van Oscar Wao. Mouria, € 19,90. De Amerikaanse roman van het jaar, sprankelend en virtuoos van taal, tragisch en geestig met een dreigende politieke ondertoon.

Aryn Kyle: God van de dieren. Nieuw Amsterdam, € 18,50. Een wonderbaarlijk debuut dat zich afspeelt in een gebied dat bijna vergeten lijkt: een Amerika waar 9/11 niet lijkt te hebben bestaan.

Timothy Egan: The Worst Hard Time. Mariner Books, € 17,–. Geschiedschrijving op zijn best, over een vergeten kant van het drama van de Dust Bowl in de ‘dirty thirties’ in Oklahoma en omgeving.

ELSBETH ETTY

Daniel Mendelsohn: Verloren. Op zoek naar zes van de zes miljoen. De Arbeiderspers, € 29,95. Fictie of non- fictie, deze persoonlijke zoektocht van de Amerikaanse criticus Mendelsohn naar zijn tijdens de Holocaust vermoorde familieleden? Fictie in zoverre dat dit meer is dan pure geschiedschrijving: een detective-achtige queeste , gebaseerd op feiten, maar van mythische allure.

A.F. Th van der Heijden: Het schervengericht. Querido, € 24,95. Zuivere fictie, over een mythe van onze tijd: de moordpartijen van de Mason-sekte in 1969 in Californië. Roman Polanski meets Charles Mason, geregisseerd door de lichtgod Apollo, naar een idee van Sophocles.

Evelien Gans: Jaap en Ischa Meijer. Een joodse geschiedenis 1912-1956. Bert Bakker, € 39,95. Pure non-fictie, deze biografie van de joodse historicus Jaap Meijer die, samen met zijn vrouw Liesje en zoontje Ischa, Bergen-Belsen overleefde, ingebed in een literair vormgegeven verhaal over vele andere Holocaust-slachtoffers.

ARJEN FORTUIN

Jan van Mersbergen: Morgen zijn we in Pamplona. Cossee, € 16,90. In bijna woordeloze scènes slaat Van Mersbergen je met stomheid in een roman over beheersing en agressie, schuld en boete.

Multatuli: Max Havelaar. Het handschrift. Bas Lubberhuizen, € 159,–. Slecht voor de ogen, maar in handschrift wordt Max Havelaar een nieuw boek.

A.F.Th. van der Heijden: Mim. De Bezige Bij, € 14,90. Niks ‘hommage aan Harry Mulisch’. Wel het beste deel van Van der Heijdens cyclus in aanbouw Homo duplex.

KESTER FRERIKS

Robert MacFarlane: The Wild Places. Granta, € 33,–. Poëtisch, indrukwekkend boek over de ruige, ongetemde plekken in Groot-Brittannie. Schrijver MacFarlane wil ‘een landkaart maken in woorden’ van wilde plekken.

Gudbergur Bergsson: De zwaan. De Geus, € 19,90. Ontroerende roman van een van de grootste IJslandse schrijvers over een meisje dat in het woeste binnenland moet boeten voor een klein vergrijp.

Eddy van Vliet: Verzamelde gedichten. De Bezige Bij, € 29,90. De dichter Eddy van Vliet overleed in 2002. Zijn as is in het Vlaamse poëziedorp Watou verstrooid. Zijn grootse gedichten getuigen van verwondering en pijn. Hij dichtte over de dood: ‘Veeg je voeten en wees welkom’.

BART FUNNEKOTTER

Orlando Figes: Fluisteraars. Leven onder Stalin. Nieuw Amsterdam, € 39,95. Uit interviews en egodocumenten distilleert Figes een huiveringwekkend beeld van het leven in een dictatuur.

Ian Kershaw: Fateful Choices. Ten Decisions that Changed the World 1940-1941. Allen Lane, € 38,50. Waarom het karakter van leiders ertoe doet. Een frisse kijk op een periode waarvan je dacht dat je alles wel wist.

Simon Sebag Montefiore: Stalins jeugdjaren. Van Rebel tot Rode Tsaar. Nieuw Amsterdam, € 29,95. Geschiedenisboek als schelmenroman. Hoe een straatschoffie uitgroeide tot despoot.

MENNO DE GALAN

George Tenet: At the Center of the Storm. Harper Collins, € 30,99

Jack Goldsmith: The Terror Presidency. Norton, € 26,99

John Bolton: Surrender is not an Option. Treshold, € 25,–

Drie onthullende boeken van insiders van de regering-Bush, waaruit blijkt dat angst de raadgever was in het Witte Huis en bij de Verenigde Naties. Angst voor nieuwe aanslagen na 9/11 (Tenet, ex CIA-directeur), angst voor rechtszaken vanwege de (martel-) maatregelen die de regering nam om potentiële aanslagen te voorkomen (Goldsmith, ex ministerie van justitie), angst voor de legalisering van de internationale betrekkingen en het verlies van het primaat van de Amerikaanse politiek (Bolton, oud ambassadeur bij de VN).

ROELOF VAN GELDER

Adam Zamoyski: Rites of Peace. The Fall of Napoleon & The Congress of Vienna. Harper Press, € 43,–. Wervelend boek over de Europese kater na Napoleon en de machinaties op het Congres van Wenen (1814-1815), toen de grote mogendheden Europa herdefinieerden.

Anne Goldgar: Tulipmania. Money, Honor, and Knowledge in the Dutch Golden Age. University of Chicago Press, € 31,–. De historica Goldgar rekent af met de mythe dat door de tulpengekte half Nederland failliet is gegaan. Breed en grondig opgezette cultuurhistorische studie.

Wenneke Savenije: Over Mozart gesproken. Nieuw Amsterdam, € 24,95. 36 Nederlandse musici – pianisten, violisten, dirigenten en zangers – spreken in zeer persoonlijke monologen over hun passie voor Mozart.

ROBERT GOOIJER

Philip Kerr: De een van de ander. De Boekerij, € 18,95. Prachtig portret van ex-SS’er Bernie Gunther die in naoorlogs München in conflict komt met ex-nazi’s en geallieerden. Een brute maar zeer zuivere morele thriller.

Leif G.W. Persson: Linda. Cargo, € 19,90. Geestig maar vooral onthutsend portret van de werking van een politieonderzoek, geschreven door een criminoloog. Na een brute moord wordt een politie-circus in het leven geroepen dat zo incompetent is dat het pijn doet.

Michael Collins: Het geheime leven van E. Robert Pendleton. Anthos, € 19,95. Pendleton, ex-veelbelovend schrijver, pleegt zelfmoord. Een ongepubliceerd boek duikt op, waaruit blijkt dat hij wellicht een moordenaar was. Een biografe en politieagent doen onderzoek in deze werkelijk literaire ‘literaire thriller’.

GER GROOT

Uit tienduizenden krantenberichten, -advertenties, annonces en faits divers schiep Olivier Rolin in De uitvinding van de wereld (IJzer, € 29,50) een duizelingwekkend beeld van wat er op één dag op aarde gebeurt. Eén nacht is voor António Lobo Antunes voldoende om in Fado Alexandrino (Ambo, € 29,95) de bewogen geschiedenis te beschrijven van het Portugal van vóór en na de Anjerrevolutie. En in zijn imposante studie De sublieme historische ervaring (Historische Uitgeverij, € 34,95) denkt Frank Ankersmit na over de vraag hoe wij het verleden ervaren – én roept in dit diepzinnige boek die ervaring zelf op.

BAS HEIJNE

John Gray: Zwarte Mis. Ambo, € 19,95. Genadeloze geschiedenis van de politieke heilsverwachting door de eeuwen heen, waarbij vooral grondig de vloer wordt aangeveegd met het neoconservatisme. Cultuurkritiek met lef, frontaal tegen de tijdgeest.

John Stubbs: Donne. The Reformed Soul. Penguin, € 17,99. Even scherpzinnige als onderhoudende biografie van de Engelse priester-dichter John Donne (1572-1631), die zijn leven lang moest schipperen om te kunnen overleven in een tijd van religieus fundamentalisme. De jonge biograaf laat Donne’s onthutsende zwakheid zien, maar ook dat daarin de kiem van zijn grootse poëzie ligt.

Don DeLillo: Vallende man. Anthos, € 18,95. Ingehouden roman over de onzichtbare naschokken van 11 september 2001, waarbij de ontwrichte levens van betrokkenen een uit het lood geslagen wereld weerspiegelen. Alles blijkt breekbaar.

ARNOLD HEUMAKERS

Rüdiger Safranski: Romantik. Eine deutsche Affäre. Hanser. € 24,90. Meeslepende geschiedenis van de Duitse romantiek, geweldig geschreven en actueler dan men zou denken.

Stendhal: Lucien Leuwen. Atlas, € 34,90. We blijven in het verleden met deze meedogenloze satirische roman over de 19e-eeuwse politiek. Veel lijkt sindsdien onveranderd.

Olf Praamstra: Busken Huet. Een biografie. SUN, € 49,50. Toch is niet alles hetzelfde gebleven, want zulke opwindende levens leiden critici niet meer. Met dank aan de biograaf.

AUKE HULST

Haruki Murakami: Norwegian Wood. Atlas, € 19,90. Om onbegrijpelijke redenen bleef Murakami’s klassieke liefdesroman twintig jaar lang onvertaald: een fout die eindelijk is recht gezet. Zijn meest vervreemdende en toegankelijke werk heeft grote emotionele zeggingkracht.

Julie Phillips: James Tiptree Jr., The Double Life of Alice Sheldon. St. Martins Press, € 28,99. Biografie van een vrouw die zich voordeed als mannelijke sf-schrijver en zo op latere leeftijd haar plek in de wereld vond. Uitstekende research en diep psychologisch inzicht maken dit boek tot een van de sterkste biografieën van dit decennium.

Hanco Kolk: Meccano. De Ruwe Gids. De Harmonie, € 19,95. Qua ambitie, lijnvoering en diepgang kan in de Nederlandse strip weinig tippen aan Kolks reeks over het decadente stadsstaatje. De Ruwe Gids is een sublieme apotheose.

TOEF JAEGER

De grote Amerikaanse Doem: het is de rode draad in Het korte maar wonderbare leven van Oscar Wao van Junot Díaz (Mouria, € 19,90). Aan die ‘doem’ koppelt J.M. Coetzee in Dagboek van slecht jaar (Cossee, € 22,90) prachtig de schaamte en de onmogelijkheid de juiste houding aan te nemen. Hij doet verwoede maar vergeefse pogingen om zijn wereld coherent te krijgen maar inhoudelijke fragmentatie en persoonlijke verwarring maken dit onmogelijk. De enige die er geen problemen mee heeft is George Saunders, maar dat is omdat hij de moed heeft opgegeven in The Braindead Megaphone (Riverhead Books, € 12,99). De wereld is bij hem een absurde plek waar hersenloos geschreeuw de boventoon voert.

STINE JENSEN

Ariel Levy: Female Chauvinist Pigs. De opkomst van de bimbocultuur. Meulenhoff, € 17,90. Overtuigend en intelligent betoog over de ‘nieuwe’ vrouw die een Playboy-bunny als talisman draagt, denkend dat het bevrijdende rebellie is, terwijl het conformisme is

Alex Kuczynski: Beauty Junkies. Under the skin of the Cosmetic Surgery Industry. Vermilion, € 14,99. Hilarisch, goed geschreven en informatief verslag van een aan cosmetische chirurgie verslaafde journaliste uit New York

Amanda Kluveld: Pijn. De terugkeer naar het paradijs en de wens er weer uit te ontsnappen. De Arbeiderspers, € 17,95. Gedachtenprikkelende denkoefening van historica over de rol van pijn: iedere uitspraak over pijn behelst een cultuurkritiek.

SJOERD DE JONG

Willem Schinkel: Denken in een tijd van sociale hypochondrie. Klement, € 37,95. Brutale, bizarre – en geestige – sociologische diagnose van het integratiedebat als casus van ‘sociale hypochondrie’. Nederland is een samenleving die zichzelf, op de vlucht voor de dood, voortdurend betast op zoek naar oneffenheden. Tikje postmodern, maar dat mag ook wel weer eens.

Paul Scheffer: Het land van aankomst. De Bezige Bij, € 22,50. Onderbouwing en uitwerking van spraakmakend essay uit 2000 die het midden houdt tussen tour de force en Troonrede. Degelijk maar zwaarmoedig leeswerk, ook door de tobberige sociaal-psychologische terminologie (‘bevangenheid’, ‘onzekerheid’) en de aanhoudende lijdende vorm.

Peter Giesen: Land van lafaards. Geschiedenis van de angst in Nederland. Inmerc, € 19,95. Sympathieke relativering van actuele maatschappelijke koorts: we waren toen niet zo idyllisch als we nu denken, en zijn nu niet zo verloederd als we vrezen. Tikje aan de optimistische kant misschien, maar allemachtig, we kunnen het hebben.

ATTE JONGSTRA

Geerten Meijsing: Siciliaanse vespers. Balans, € 18,95. Fascinerende on the road-roman. Schrijver en automobielkenner met lustig liefje door de laars van Italië, Frankrijk en België onderweg naar een ontluisterende slotscène thuis.

Paul Bogaers: Onderlangs. IJzer, € 24,50. Meeslepende liefdesroman, geheel samengesteld uit zinnen en alinea’s van vergeten naslagwerken, handleidingen en romans. Wonderlijke gebeurtenissen vinden plaats. Welke? Je blijft ademloos reconstrueren.

C.E.G. ten Houte en A.D. de Jonge: Het dubbele namenboek. Balans, € 34,50. Degelijk ingeleid smulwerk voor lijst-liefhebbers. Heerlijk. Jambroes van Bemmel Wortman, Blümel vulgo Libal, Kalters of Krakers, Fikse sive Fix. En dan de geest laten waaien: hoe zien zo genaamde mensen er uit?

EWOUD KIEFT

Roger Griffin: Modernism and Fascism. The Sense of a Beginning under Mussolini and Hitler. Palgrave Macmillan, € 30,99. Ambitieuze en veelzijdige studie naar de culturele voedingsbodem van het nazisme en fascisme. Overtuigt en biedt voer voor discussie.

Henk van der Waal: Vreemdgang. Querido. € 16,95. Meedogenloos ritmische gedichten zijn zowel taalvirtuoos als indringend. Een schop onder de kont die tot catharsis leidt.

Joseph Roth: Job. Atlas, € 19,90. Nieuwe vertaling van klassieker uit 1930, waarin Roth op meesterlijke wijze speelt met het bijbelse thema van de door onheil geplaagde mens.

JANNETJE KOELEWIJN

Daniel Mendelsohn: Verloren. Op zoek naar zes van de zes miljoen. De Arbeiderspers, € 29,95. Mendelsohn wil weten wat er gebeurd is met de broer van zijn grootvader die, als enige van de familie, met vrouw en vier dochters in Polen bleef wonen en de Holocaust niet overleefde.

Frans de Waal: De aap en de filosoof. Hoe de moraal is ontstaan. Contact, € 22,80. Mooi schrijven is niet De Waals sterkste eigenschap, maar onconventioneel denken en argumenteren kan hij des te beter.

Frank Westerman: Ararat. Atlas, € 19,90. Een fraai beschreven reis naar de berg waar de ark van Noach gestrand zou zijn.

MICHIEL LEEZENBERG

Charles Taylor: A Secular Age. Harvard University Press, € 26,99

Joost Hiltermann: A Poisonous Affair. America, Iraq, and the Gassing of Halabja. Cambridge University Press, € 29,99

M.W. Daly: Darfur’s Sorrow. Cambridge University Press, € 26,99

Onontkoombaar is Taylors gigantische boek, dat onder meer beschrijft hoe hedendaags secularisme meer aan het victoriaanse tijdperk dan aan de verlichting te danken heeft. Hiltermann traceert de toedracht en de internationale implicaties van Iraks chemische oorlog tegen de Koerden in de jaren tachtig; en Daly verduidelijkt achtergrond en oorsprongen van de complexe tragedie in Darfur. Van de runners-up is Schippers vertaling van Zhuangzi net iets te eigenzinnig, Josephs Massads Desiring Arabs net iets te polemisch, en Darius Rejali’s Torture and Democracy net iets te laat in het jaar verschenen.

JANET LUIS

S. Vestdijk en Henriëtte van Eyck: Wij zijn van elkaar. Brieven 1946-1947. De Bezige Bij. € 24,90. Vestdijk maakte mooie plannen waar niets van terecht kwam, maar hij bracht zijn loze beloftes onder in hartveroverende liefdesbrieven.

A.M. Homes: De dochter van de minnares. De Bezige Bij, € 17,90. Beter een adoptiefoma dan zelfzuchtige, biologische ouders. Dat is de uitkomst van het onthechte en onverwacht openhartige levensverhaal van A.M. Homes.

Marjolijn Februari: De literaire kring. Prometheus. € 17,95. Een glycerineschandaal met 66 doden, een nette leesclub en veel dorpspomp. Februari weet deze ongelijksoortige elementen soepel met elkaar te verbinden in een geestige en geëngageerde roman.

GUUS MIDDAG

J.H. Leopold: Verzamelde verzen 1886-1925. Athenaeum-Polak & Van Gennep. € 38,50. Monument. Nooit uit te lezen: ‘o rijkdom van het onvoltooide’. Definitieve uitgave, na decennia van kritiek op eerdere uitgaven en na decennia van onderzoek, van de poëzie van Leopold.

Battus: Opperlans woordenboek. Querido, € 27,95. Register. Niet om te lezen. Knoopsgatbouquet: een van de weinige woorden in het Nederlands waarin de letters n, o, p en q voorkomen, in die volgorde.

Cordula Rooijendijk: Alles moest nog worden uitgevonden. Atlas, € 19,90. Geschiedschrijving. Leest als een jongensboek. Over de uitvinding van de computer – en het ontstaan, daarna, van een nieuwe wereld (internet, e-mail, www, http, Wifi, Bluetooth, virus, worm, spam), razendsnel.

NIEK PAS

Graham Robb: The Discovery of France. Pan Macmillan, € 26,99. Wie met de kerstdagen begint aan Robbs ontdekking van Frankrijk, over de inlandse wilden uit de 19de eeuw tot het racaille in de voorsteden van nu, komt zijn fauteuil niet meer uit. Scherpzinnige beschrijving van de pacificatie en kolonisatie van het uitgestrekte binnenland.

Antonia Fraser: Marie Antoinette. De biografie. Nieuw Amsterdam, € 29,95. Marie-Antoinette is bij Fraser een persoonlijkheid met vele kanten, charmant maar ook luchthartig en genotzuchtig. Frivoliteit paarde de echtgenote van Lodewijk XVI aan doortastendheid. Uiteindelijk hielp het haar niets: l’Autrichienne belandde net als haar man onder de guillotine.

Yasmina Rezä: L’aube le soir ou la nuit. Flammarion, € 18,– . Reza volgde de huidige Franse president tijdens diens verkiezingscampagne en schreef een geromantiseerd portret. In Frankrijk blijken nog altijd politiek en cultuur onlosmakelijk met elkaar verweven. De ambitieuze Reza warmt zich met haar boek aan de macht. Onthutsend.

J.J. PEEREBOOM

Misschien zal Linda Colleys werk iedere keer dat zij iets nieuws gepubliceerd heeft weer bij de boeken van het jaar horen te staan; in ieder geval mag haar The Ordeal of Elizabeth Marsh (Harper Press, € 43), de biografie van een 18de-eeuwse vrouw als kind van haar tijd, niet weggelaten worden. Als toonbeeld van een roman die af en toe vanzelf in de herinnering opkomt hoort Rose Tremains The Road Home (Chatto & Windus, € 18,95) er ook bij. En om mee te lachen, althans te gnuiven, kan The Uncommon Reader van Alan Bennett (Faber, € 18,95), over de koningin als boekenwurm, niet overtroffen worden.

MAARTJE SOMERS

Dave Eggers: Wat is de Wat. Autobiografie van Valentino Achak Deng. Rothschild & Bach, € 22,95. Monument voor de Soedanese vluchteling Valentino Achak Deng, deels door hemzelf opgericht. Door in de huid te kruipen van Deng en met diens mond te spreken, bedrijft Eggers een soort moderne oral history. Het resultaat is een Odyssee uit de 20ste eeuw.

Naomi Klein: De shockdoctrine. De Geus, € 24,90. Even activistisch als onthullend boek. Al is de schurk – het grootkapitaal – in Kleins geval al vanaf de eerste bladzijde bekend, toch leest haar gedetailleerde economische geschiedenis als een thriller. Het breedste boek van de golf boeken over de steeds moeizamer verhouding tussen democratie en kapitalisme.

Robert MacFarlane: The Wild Places. Granta, € 33,–. MacFarlane onderzoekt wat natuur nog is in zijn land (Groot Brittannië). Origineel en poëtisch boek dat je perspectief op al wat groen is laat kantelen.

PIETER STEINZ

Adriaan van Dis: De wandelaar. Augustus, € 17,90. Bijna perfecte kleine roman over een fat die dankzij een straathond kennis maakt met de achterkant van Parijs. Geëngageerd én humoristisch.

Daniel Mendelsohn: Verloren. Op zoek naar zes van de zes miljoen. De Arbeiderspers, € 29,95. Zware kost, deze dikke en geleerde reportage over de zoektocht van de auteur naar de geschiedenis van zes in de Holocaust vermoorde familieleden. Maar spannend en onvergetelijk.

Reid, Geleijnse & Van Tol: De historische canon van Fokke & Sukke. Catullus, € 6,95. In een jaar van discussies over de canon was dit het memorabelste commentaar op de 50 vensters van Van Oostrom. Intelligent en onweerstaanbaar grappig.

GERT JAN DE VRIES

Tussen het handjevol goede Nederlandstalige thrillers uit 2007 zaten geen briljante uitschieters. De toptwee paart stijl aan ambitie en diepgang: Britannica van Willem Asman (Cargo, € 19,90), een intrigerende historische thriller met de mens als speelbal van ongrijpbare machten; Koude Lente van Lieneke Dijkzeul (Anthos, € 19,95), met de mens als onverbeterlijke miesmacher. De verrassendste leeservaring van 2007 was De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay van Michael Chabon (Pockethuis, € 7,50). Dit totale vertellersfeest (uit 2000) is knap, lekker en ontroerend. Een roman over striptekenaars met de geniale legitimering dat een genre nooit hoog of laag kan zijn.

GERARD ZEEGERS

Marc Legendre: Verder. Atlas, € 24,90. Er zijn maar weinig stripboeken die het predikaat ‘volwassen’ zo duidelijk verdienen. Een nieuw soort graphic novel, omdat Legendre zich met behulp van alles dat hem ter beschikking staat beweegt op het schemergebied tussen literatuur, strip, beeldende kunst en poëzie.

Jean-Yves Ferri en Manu Larcenet: Terug op Aarde 1, Het ware leven en 2, Plannen. Oog & Blik, € 13,50. Larcenet, de oogappel van de hedendaagse Franse strip, verhuist naar het platteland en verbaast zich over alles. De aanpassingsproblemen leveren humoristische, korte verhalen op.

Lo Hartog van Banda en Thé Tjong-Khing: Arman en Ilva. De ethiek van Xorxoz. Sherpa, € 24,95. Prachtige heruitgave. Heerlijk, soepele zwart-wit tekenwerk van Tjong- Khing, ingenieus scenario van Hartog van Banda. Uitgave waaruit een grote liefde spreekt: uitgebreide achtergrondinformatie, interviews met de makers, een voorwoord van een collega (Dick Matena).