Luisteren naar een tikkende tijdbom

Nog steeds te koop: de DAB-radio. Je zou er tientallen zenders mee kunnen ontvangen in een sprankelende geluidskwaliteit. Maar DAB is bijna dood en de toekomst is aan DAB+.

DAB-radio van Sangean al bijna een fossiel voordat hij leeft.

Deze draagbare Sangean-radio werd voor nog geen honderd euro aangeschaft bij een bekende radiowinkel aan de Rotterdamse Bergweg. Hij was in de aanbieding, dus welgemoed naar dit sombere uithoekje afgereisd. Op de weg terug nog even het Rotterdams Radio Museum aangedaan, ook op de Bergweg. Gepolitoerde kasten, exotische grammofoons. Heel interessant is de vitrine met veelbelovende uitvindingen die nooit een succes werden, zoals de DCC-recorder en de Tefifon.

Opeens drong zich een bange vraag op: zal de Tefifon – een Duits apparaat dat met een naald een gegroefde kunststof lus aftastte waarop meestal de zang van Marika Rökk of Gerhard Wendland was opgenomen – ooit gezelschap krijgen van deze Sangean?

Heel onwaarschijnlijk is dat niet. Want deze Sangean is een DAB-radio, en de toekomst van DAB (Digital Audio Broadcasting) is onzeker. DAB is een systeem voor digitale radio, en het moet de opvolger van FM worden. DAB heeft voor de luisteraar vele voordelen: storingvrije ontvangst, hoge geluidskwaliteit, gemakkelijk te bedienen en de keuze uit heel veel stations.

Tot zover de theorie.

De praktijk is dat de ontvangst inderdaad storingvrij is en dat de radio gemakkelijk is te bedienen. Je laat ‘m even scannen, en de zenders zitten er in. Maar de geluidskwaliteit helt niet over, en het aantal stations blijft beperkt tot negen. Alleen de publieke omroep is vertegenwoordigd, de commerciëlen hadden na de aankoop van dure FM-frequenties even geen zin in een nieuw avontuur.

Troost biedt wel dat ook Radio 6 bij de DAB-zenders zit, niet alleen het beste radiostation van Nederland, maar ook het enige radiostation dat niet op een radio is te ontvangen.

Maar deze DAB-radio is een tikkende tijdbom. De kans is groot dat het apparaat het over een jaar of wat nooit meer doet.

Dat komt zo: de digitale standaard waarmee de uitzendingen worden gemaakt is inmiddels achterhaald. Er komt een nieuwe standaard: DAB+. Die biedt niet alleen een betere geluidskwaliteit, maar maakt het ook mogelijk meer zenders op dezelfde frequentieband onder te brengen. Jammer is wel dit: de gewone DAB-ontvangers (er staan er nu 10.000 in Nederland) kan geen DAB+ ten gehore brengen en zal vanaf dat moment bokkig zwijgen. Gelukkig zit er meestal ook nog FM op, en een van de grote DAB-radio-importeurs heeft al aangekondigd dat als er DAB+ komt, de oude DAB-radio bij hem voordelig kan worden ingeruild.

Maar kómt er wel DAB+?

Het hangt er maar helemaal vanaf of er voldoende animo is bij de commerciële zenders en de publieke omroep om er mee door te gaan. De staatssecretaris heeft een maand geleden meegedeeld dat hij ruimte vrijmaakt voor 18 extra radiozenders – en dat hij de rest van de frequenties aan bijvoorbeeld mobiele video gunnen.

Maar digitale radio wordt alleen wat, zo vinden de ingewijden, als je uit tenminste 50 zenders kunt kiezen. Dat kunnen heel specialistische zenders zijn – van technometal tot rechtse praatradio – maar niche-casting heeft nu eenmaal de toekomst. Voeg daar bij dat er zich inmiddels allerlei nieuwe radiovarianten aandienen – radio via mobiel internet bijvoorbeeld – en de kans groeit dat deze Sangean binnenkort naast de Tefifon en de DCC-recorder in de vitrine van het Radiomuseum staat.