Hoestdrank-perikelen

Het hoestseizoen barst weer los. Maar in de Verenigde Staten is het hele jaar al veel te doen over hoestdrankjes voor kinderen. Ze werken niet, schrijven drie actievoerders, onder wie een hoogleraar kindergeneeskunde, in het gisteren verschenen tijdschrift The New England Journal of Medicine. ‘Sinds 1985 zijn er zes onderzoeken uitgevoerd naar hoest- en verkoudheidpreparaten voor kinderen jonger dan 12 jaar. Geen daarvan liet een betekenisvol verschil zien tussen het actieve geneesmiddel en de placebo’.

De drie auteurs in het deftige wetenschapstijdschrift ondertekenden in maart van dit jaar een petitie, gericht aan de Food and Drug Administration (FDA). Die beoordeelt geneesmiddelen voordat ze op de Amerikaanse markt mogen komen. De petitie verzocht om – voor het eerst in 30 jaar – hoest- en verkoudheidmiddelen op veiligheid en werkzaamheid te toetsen.

Ze blijken niet te werken, en er vallen zelfs doden. De FDA registreerde in de afgelopen decennia 123 dode kinderen. Vergiftigingscentra hebben sinds begin 2000 meer dan 750.000 telefoontjes van verontruste ouders gehad. En het Amerikaanse Centers for Disease Control telde in 2004 en 2005 1500 bezoeken aan eerste-hulpposten van ouders met baby’s en peuters, van wie drie de dood vonden.

De middelen worden zo massaal gebruikt dat er in feite heel weinig problemen zijn, maar de baten lijken bij lange na niet op te wegen tegen de lasten.

De FDA organiseerde een bijeenkomst over de hoest- en verkoudheidsmedicijnen voor kinderen, op 18 en 19 oktober. Tien dagen daarvoor haalden een paar producenten vrijwillig een aantal preparaten voor kinderen jonger dan twee jaar van de markt. En ze stelden voor op de hoestmedicatie met antihistaminica een waarschuwing te drukken: ‘Gebruik dit niet om uw kind te kalmeren.’

Zo erg is het in Nederland niet. Of de gegevens ontbreken. Toch bestaan ook hier rare tradities rond hoestdrankjes. Neprofarm, de organisatie van fabrikanten van zelfzorgmiddelen, rangschikt bijvoorbeeld de hoestdrank Bisolvon onder ‘de blijvende favorieten’ van het Nederlandse publiek in de afgelopen dertig jaar. In 2004 stond die hoestdrank in de toptien van meest verkochte zelfzorgmiddelen, met een omzet van 6,6 miljoen euro. Er is een speciale verpakking voor kinderen.

Volgens de redacteuren van het Farmacotherapeutisch Kompas is het weggegooid geld. In Bisolvon zit broomhexine, een slijmoplossend middel, een mucolyticum. ‘Er zijn geen aanwijzingen dat de toepassing van mucolytica bij incidentele acute bronchitis van klinisch nut is’, schrijft het Kompas in waarschuwende rode tekst.

Wim Köhler

Medisch redacteur Wim Köhler beschrijft wekelijks in deze rubriek de werking en de risico’s van een medicijn.