Het geld van sinterklaas

Sinterklaas gaf dit jaar meer geld uit dan ooit tevoren. Er zou ongeveer 760 miljoen euro, acht procent meer dan vorig jaar, zijn gespendeerd. Dat zegt althans de Nationale Winkelraad van MKB Nederland. De verwachtingen voor de kerstman zijn ten minste even florissant. Nederland gaat deze maand van een recordsint naar een recordkerst.

Het is dat Sinterklaas en de Kerstman niet bestaan, anders zouden ze alsnog uitgevonden moeten worden. Althans uit louter economisch oogpunt. Het sinterklaasfeest is uitgegroeid tot een omzetaanjager waar het winkelbedrijf niet meer buiten zou kunnen. Dat het land sinds een aantal jaar de kerstman erbij heeft genomen, is behalve een teken van welvaart en misschien mateloosheid, er ook een van de voortschrijdende globalisering. De grenzen verdwijnen, de afstanden worden kleiner, de cultuur internationaliseert. En daar horen dus hoger onderwijs in het Engels, Halloween, cheerleaders en de kerstman bij. Dat sinterklaas als Nederlands cultureel fenomeen standhoudt, mag eigenlijk een wonder heten.

In menig huishouden is na 5 december het gevoel van opluchting intussen groter dan de napret. ‘Ieder jaar groter, ieder jaar meer’ dreigt het genoegen en de onschuld van het feest te verstoren. Kan er ook te veel sinterklaas zijn? Of is dit een vraag waar alleen Zeurpieten op komen? De aankomst van Sinterklaas eind november kondigt in sommige opzichten een sinterklaasplaag aan: hij is overal tegelijk, op de sportclub, de school, op televisie, op straat, in de winkel, zelfs op kantoor. En overal wordt de kinderhand gevuld, en gevuld en gevuld. Tot er niets meer bij kan. En het zoveelste cadeau, half uitgepakt, op de stapel belandt.

‘Schoencadeautjes van tien euro’ viel er in een, toegegeven, duur warenhuis te lezen. Valt dat even mee! Tien euro slechts. Onwillekeurig of bewust is de boodschap dat wie het kan betalen, het ook zal betalen. We leven in een materialistische cultuur waarin de maand december de climax vormt in de wedloop naar mooiere, grotere en duurdere cadeaus. Dat kinderen op het sinterklaasfeest al leren oefenen in begeerte, is eigenlijk heel treurig. Juist dit feest leent zich traditioneel voor het kleine gebaar, liefst met een groot gedicht. Dat de pakjesboot feitelijk is veranderd in een vloot containerschepen uit China, is in het belang van kind noch ouder.

Een echte wens is dan ook om de regie over 5 december zelf stevig in de hand te houden. Het is niet toys ’r us, maar sinterklaas zijn wij. Een feest met een echte sprookjesfiguur, bedoeld om elkaar te verrassen, te plagen, aan te moedigen en een plezier te doen. Bij voorkeur met iets waaruit waardering en respect blijken, eerder dan de leegte van de welvaart. Het boek van Sinterklaas is belangrijker dan de zak.

Reageren op de hoofdartikelen?Ga naar nrc.nl/commentaar