De gedroomde machtsgreep in de Tour kwam er niet

Winst in de Tour was de grote droom van de Kazak Aleksandr Vinokoerov. Maar wat zijn grootste triomf had moeten worden, eindigde in een anti-climax. Met een dopeverhaal, een schorsing en een afscheid.

Rotterdam, 7 dec. - Samen met zijn vriend Jan Ullrich sprong Aleksandr Vinokoerov in het najaar van 2003 in een ijskoud bergmeer nabij zijn geboorteplaats Petropavlovsk, tegen de grens van Kazachstan met Siberië. De twee topwielrenners waren dat jaar ijzersterk tweede en derde geworden in de Tour de France. In 2004 zouden ze worden herenigd bij T-Mobile en zouden ze eindelijk recordwinnaar Lance Armstrong van zijn troon stoten.

Die gedroomde machtsgreep in de Tour is er nooit gekomen. Ullrich (34) stopte begin dit seizoen met wielrennen als gevolg van zijn vermeende betrokkenheid bij Operacion Puerto. Leeftijdgenoot Vinokoerov overleefde het Spaanse bloeddopingschandaal ternauwernood, maar kwam ten val nadat hij in de afgelopen Ronde van Frankrijk werd betrapt op het toepassen van een illegale bloedtransfusie. Hoewel de nationale bond van Kazachstan een opvallend milde straf van één jaar uitsprak, verklaarde Vino vanmorgen dat hij zijn carrière als beëindigd beschouwt.

Hoe graag had hij deze zomer in de kleuren van zijn land willen schitteren in de Tour. Heel Kazachstan stond achter hem: president Nazarbajev, minister van Defensie Achmetov, de rijke olie-industrie, vijfduizend wielrenners met een licentie (dat waren er voor zijn tijd slechts 15), en honderdduizenden wielerfans. De kopman van Astana, genoemd naar de hoofdstad van het land, was klaar voor de kroon op zijn loopbaan.

Tot hij in de aanloop naar de Franse ronde verstrikt raakte in de nietsontziende dopingjacht van de op hol geslagen wielerwereld. Vino moest bekennen dat hij samenwerkte met Michele Ferrari, de omstreden Italiaanse arts die eerder Armstrong begeleidde en ooit epogebruik vergeleek met het drinken van jus d’orange. De internationale wielerunie UCI verklaarde vlak voor de Tour de oorlog aan de zogenaamde ‘men in black’, renners die in neutrale kleding zouden trainen om dopingcontroles te omzeilen. „Als het moet ga ik wel naakt trainen”, reageerde Vinokoerov, die zich blijkbaar aangesproken voelde.

In de finale van de vijfde Tourrit kwam hij ten val. Dertig hechtingen zorgden ervoor dat Vino al na de Alpen huilend toegaf kansloos te zijn voor de eindzege. Na een wonderbaarlijke wederopstanding in de eerste tijdrit, die hij won, flikkerde de hoop even op. Een dag later was hij nergens in de Pyreneeën, om vervolgens na een lange vlucht een zware bergrit te winnen. Op de avond van de rustdag volgde de anti-climax: na de tijdrit was Vinokoerov betrapt op het gebruik van een bloedtransfusie. Hij verdween direct uit de Tour, zijn hele ploeg volgde.

In de jaren tachtig groeide hij volgens keihard Oostblokrecept op in een wielerinternaat. Om het vak te leren vertrok de jonge Vino halverwege de jaren negentig naar België, om in 1998 prof te worden bij het Franse Casino. Hij toonde zich uitblinker in de kleinere rondes en werd door Walter Godefroot naar Telekom gehaald. Zo rustig als de renner buiten de koers is, zo spectaculair is zijn manier van rijden. De eeuwige aanvaller wint mooie wedstrijden: Parijs-Nice, Luik-Bastenaken-Luik en Amstel Gold Race. Daartegenover staat een droef dieptepunt als in 2003 zijn vriend Andrei Kivilev na een val in Parijs-Nice overlijdt.

Om de gedroomde Tourzege te realiseren, vertrekt Vinokoerov in 2006 naar de Spaanse ploeg van Manolo Saiz. Zijn ploeg raakt betrokken bij Operacion Puerto en mag niet starten in de Tour. De Kazachstaanse olie-industrie neemt onder de naam Astana de sponsoring over en Vino wint de Ronde van Spanje, gesteund door zijn sterke landgenoot Andrej Kasjetsjkin.

Na het dramatische vertrek uit de Tour van 2007 wordt in augustus ook Kasjetsjkin op bloeddoping betrapt. De Kazachstaanse bewindvoerders van Astana gooien de Zwitserse manager Marc Biver eruit en vervangen hem door Johan Bruyneel. De Belgische ploegleider, die eerder Armstrong aan zeven Tourzeges hielp, neemt toprenners als Tourwinnaar Alberto Contador en Levi Leipheimer mee. Gisteren maakte de Duitser Andreas Klöden bekend dat hij zijn contract uitdient. Maar voor Vinokoerov is geen plaats meer. De Kazak is de volgende in de rij van geliquideerde klassementstoppers van de oude generatie: Pantani, Heras, Ullrich, Basso, Hamilton, Landis, Rasmussen. Alleen Armstrong ontsnapte net op tijd de dans. Wie had dat kunnen denken, in dat Siberisch koude bergmeer in 2003?