Controle op twee keer zo veel fusies in de zorg

Ziekenhuizen, thuiszorgbedrijven en verpleeghuizen moeten vanaf 1 januari hun fusieplannen eerder verantwoorden bij de „concurrentiewaakhond” NMa, de Nederlandse Mededingingsautoriteit.

Dat is het gevolg van een wijziging van de fusieregels in de zorg waardoor het aantal gecontroleerde fusies kan verdubbelen. Het ministerie van Economische Zaken verwacht dat de NMa jaarlijks 30 tot 50 extra fusies in de zorg zal moeten beoordelen. De afgelopen vier jaar toetste de NMa gemiddeld minder dan 20 zorgfusies op de vraag of de combinatie een belemmering is voor concurrentie en keuzevrijheid van de consument.

De zorgsector (72 miljard euro omzet; 1,2 miljoen werknemers) is al twee jaar het toneel van een voortdurende stroom fusies en zakelijke samenwerkingsrelaties. De drijfveren zijn het streven naar schaalgrootte als tegenwicht tegen fuserende zorgverzekeraars, de ambitie om een ruimer scala diensten aan te bieden en de wens om meer tegenwicht te bieden aan de gemeentes.

Minister Klink (Volksgezondheid) onderzoekt nog op verzoek van de Tweede Kamer of voor zorgfusies ook criteria als kwaliteit en bereikbaarheid moeten worden ingevoerd.

Met ingang van 2008 verlaagt het kabinet de criteria waarbij zorginstellingen hun fusie moeten aanmelden bij de NMa. Het criterium voor de omzet van de fusiepartners samen wordt gehalveerd van 113 miljoen tot 50 miljoen euro. Het criterium waaraan zij elk apart moeten voldoen daalt met tweederde: van 30 miljoen euro omzet naar 10 miljoen.

De regelwijziging volgt op twee moties die de Tweede Kamer in 2006 heeft aangenomen: van CDA-kamerlid Ten Hoopen (september 2006) over keuzevrijheid van consumenten in de zorg en een van CDA-kamerlid Omtzigt en PvdA-kamerlid Heemskerk (maart 2006) over nieuwe regels voor bedrijven op de zorgmarkt. Begin november 2006 schreef toenmalig minister Hoogervorst van Volksgezondheid dat de verlaging van de omzetdrempels voor fusies in de thuiszorg al begin 20007 ingevoerd zou worden. Vervolgens zijn de fusieregels voor de hele zorgsector verbreed. Dat vergde extra onderzoek en advies van de Raad van State.