Bombrieven onder liberalisering

Wat is de overeenkomst tussen een geposte brief en een straaljager?

Beide ‘producten’ zijn onderhevig aan Europese liberaliseringplannen. Maar de één zorgt voor ophef en media-aandacht, terwijl de ander nagenoeg geruisloos passeert.

Wie nu denkt dat het Europees vrijgeven van de productie van defensiematerieel de meeste ophef zou veroorzaken, heeft het mis. De meeste Europese landen, inclusief Nederland, vinden het prima dat de defensie-industrie van de Europese Commissie voortaan volledig geliberaliseerd en grensoverschrijdend bezig mag zijn. Goed, de grote landen (Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië spartelen nog wat tegen omdat ze niet klakkeloos al hun defensie-opdrachten internationaal aan willen besteden, maar principiële bezwaren worden niet gehoord.

Een situatie als in Joseph Hellers satirische oorlogsroman Catch 22 is dankzij Brussel niet ondenkbaar. De vraag is alleen wie in Europa de verbijsterde Yossarian zal zijn, die moet constateren dat een ondernemer binnen het leger de vliegtuigen verpatst heeft aan de vijand, omdat hij zo meer winst kon maken op het wapentuig. Europa als een grote markt is na 60 jaar vrede en veiligheid op defensieterrein blijkbaar een vanzelfsprekendheid.

Maar op het terrein van briefbezorging is Europa wel degelijk een bedreiging. Gisteren besloot staatssecretaris Frank Heemskerk (Economische Zaken, PvdA) de liberalisering van de postmarkt voorlopig uit te stellen. Belangrijkste argument: in Duitsland is een overeenkomst bereikt die Deutsche Post-bodes een minimumloon garandeert. En dus kan TNT, de Nederlandse postbezorger, daar niet meer eerlijk concurreren, zei Heemskerk.

Het lijkt een gezocht argument van de staatssecretaris en de Tweede Kamer. Sinds wanneer is immers een minimumloon in een Duitsland bepalend voor het Nederlands beleid?

Toch is het niet zo heel vreemd. Kern van de liberalisering van de posterijen in Nederland is sinds jaren de bescherming van de werknemers van TNT, voorheen PTT. De TNT-postbodes kwamen ook gisteren weer massaal in opstand tegen een in hun ogen verslechtering van de arbeidsvoorwaarden (stukloon in plaats van een vast uurloon) bij de briefbezorging. TNT-concurrenten Sandd en SelektMail betalen hun (parttime-)medewerkers wel stukloon.

TNT vroeg wegens het ongelijke economische speelveld in Europa om uitstel van de liberalisering en kreeg gelijk. De TNT-postbodes (waarvan 11.000 van de 58.000 met ontslag worden bedreigd) mogen hun Duitse collega’s dankbaar zijn.

Egbert Kalse