‘Het gaat geen Paardenkathedraal heten’

Regisseur Jos Thie gaat het op te richten Utrechtse stadstheater leiden. Hij wil de acteurs per project inhuren en ziet de stad als podium. „Ik ga dit vanaf de grond opbouwen.”

Jos Thie Foto Sake Elzinga Nederland-Leeuwarden (FR)-07-02-2002. Tryater artistiekleider-regisseur Jos Thie. Foto: Sake Elzinga Elzinga, Sake

Nee, een naam heeft Jos Thie nog niet bedacht voor zijn grote Utrechtse stadstheater in oprichting, gebouwd op de fundamenten van de Paardenkathedraal. „Alles staat nog open, maar het gaat zeker geen Paardenkathedraal heten.” Daarmee verschilt hij alvast van mening met zijn zakelijk leider Nanette Ris, die gisteren nog een slag om de arm hield: „Never change a winning horse.”

In lijn met de wens van de gemeente Utrecht en met het ministerie van Cultuur, die een groot stadstheater in Utrecht willen zien verrijzen, zal het middelgrote gezelschap De Paardenkathedraal zich per 1 januari 2009 transformeren tot een nieuwe grote groep. Gisteren werd bekend dat Jos Thie die groep gaat leiden. Hoeveel er van de Paardenkathedraal zal overblijven, valt te bezien. De huidige artistiek leider Dirk Tanghe vertrekt aan het einde van dit seizoen. Over het al dan niet aanblijven van de andere personeelsleden „moeten we nog praten”, aldus Thie. Wel heeft hij het nadrukkelijk over een „nieuw gezelschap zonder geschiedenis” dat hij „vanaf de grond gaat opbouwen”.

Thie: „We vragen drie miljoen euro subsidie aan bij het Rijk en de gemeente. Dat is ongeveer het bedrag dat regionale gezelschappen als Oostpool in Arnhem ook krijgen. Wij streven er echter na om minstens hetzelfde bedrag binnen te halen aan kaartverkoop. Daarmee hebben we genoeg armslag om onze ambities waar te maken.”

De norm aan eigen inkomsten voor gesubsidieerde gezelschappen is 15 procent, dus met zijn beoogde 50 procent zit Thie daar ver boven. Hij heeft echter in het verleden aangetoond grote aantallen publiek te kunnen trekken. Zijn Kening Lear bijvoorbeeld, trok 39.000 bezoekers. Bovendien krijgt Thie’s nieuwe groep geen vast ensemble. „We huren acteurs per project in. Dat scheelt ook kosten.”

Jos Thie (Scheveningen, 1954) heeft vanaf 1973 drie maal een theatergezelschap geleid: in de jaren zeventig de educatieve jongerengroep Werk in Uitvoering, in de jaren tachtig het Ro Theater en in de jaren negentig de Friese groep Tryater. Vorig jaar nam hij tijdelijk de leiding over van het Oerol festival, waar hij de komende jaren als artistiek adviseur bij betrokken blijft.

Bij Tryater maakte hij de legendarische voetbalvoorstelling Abe! in een stadion, de opera Orfeo Aqua op een Fries meer, Peer Gynt in de duinen van Terschelling, en Kening Lear in een manege, met dertig Friese paarden, een span Ierse wolfshonden en een gier.

In zijn werk toont hij een grote verscheidenheid. Van grote spektakels en kunsttoneel (Ajax met echte oorlogsveteranen) tot musicals (Doe Maar, Joe, Little Voice) en variété (Mini en Maxi).

Thie: „Die veelzijdigheid is mijn handelsmerk dus die ga ik zeker in Utrecht inzetten. Ik sluit niets uit. Misschien gaan we ook wel musicals maken, of opera. We gaan in de schouwburg spelen, en in het huidige theater van de Paardenkathedraal, maar ook zeker in de klaslokalen van middelbare scholen, en op locatie, zoals ik het in Friesland deed, grootschalige projecten in het Utrechtse landschap. Ik wil dat de groep stevig in Utrecht wortelt, dus we zullen zichtbaar aanwezig zijn in de stad. De stad als podium”.

Dat klinkt als ‘Het eiland als podium’, de slogan van Oerol. Ongeveer alle artistieke leiders van de acht door het ministerie beoogde stadsgezelschappen spreken zo over het ‘wortelen in de stad’, al was het alleen maar omdat de lijst met subsidie-eisen voor stadstheaters dat voorschrijft. Maar van Jos Thie geloof je het, gezien zijn werk in Friesland en op Terschelling.

Jos Thie wordt door de Paardenkathedraal nadrukkelijk gepresenteerd als ‘intendant’, een directeur die eventueel zelf regisseert, maar vooral ook anderen laat regisseren. „Ik moet er niet aan denken om het allemaal zelf te doen. Dus ik ga ook zeker nieuwe talent zoeken om in Utrecht te komen werken.”

De minister besluit in september 2008 over de aanvraag van Thie. In januari 2009 wil de nieuwe groep beginnen.