Gestreepte pakjesavond

December feestmaand, heet het. Maar niet voor iedereen.

Vijf hoofdverdachten in de vastgoedfraudezaak rond het Philips Pensioenfonds vierden het sinterklaasfeest gisteravond niet in huiselijke kring. Zo zij al hun schoen mochten zetten, dan bevatte die geen veters.

De vijf zitten al 24 dagen in voorlopige hechtenis – zonder contact met elkaar en met de buitenwereld. Ze mogen enkel met hun advocaat spreken, en met hun verhoorders van justitie. Verdenking: verduistering van miljoenen rond bouw- en onroerendgoedprojecten. Vorige week verlengde de rechtbank hun voorarrest tot begin januari. Ook van een verdachte in een andere financiële fraudezaak werd deze week de voorlopige hechtenis verlengd. Joep van den Nieuwenhuyzen, verdacht van faillissementsfraude, zal twee maanden langer vast blijven.

Het Functioneel Parket, de afdeling van justitie die jaagt op witteboordencriminelen, gaat er hard in. Voor de vastgoedfraudezaak tuigde dit parket vorige maand de grootste invaloperatie ooit op. Volgens hoofdofficier René Craemer staat de vastgoedwereld bovenaan zijn prioriteitenlijstje.

Extra treiterijtje: veel van dit soort invallen vinden in het najaar plaats. Onder druk van het thuis missen van Kerstmis, zullen verdachten gemakkelijker praten tijdens de verhoren. Vorig jaar bracht de van fraude verdachte oliehandelaar John Deuss ook de gehele maand december (en november) achter slot en grendel door. Het beursfraude-onderzoek van precies tien jaar geleden – operatie Clickfonds – startte eveneens eind oktober. Verdachte Adri Strating kwam vlak voor Kerst op borgtocht vrij.

Het lijkt erop dat ook de rechterlijke macht dit soort zaken steeds hoger opneemt. De toegewezen verlengde voorarresten wijzen daarop. Zo ook de hoge straf die werd opgelegd aan valutahandelaar René van den Berg. Zowel de rechtbank als het gerechtshof, afgelopen zomer, ging mee met de strafeis van het Openbaar Ministerie: vijf jaar celstraf voor het oplichten van honderden beleggers.

Advocaten van de nu vastzittende verdachten beklagen zich over de aanpak van justitie. De zaak wordt pas echt opgetuigd, zo luidt hun observatie, ná de arrestatie en ná de inbeslagname van de dozen met administratie.

Het is te hopen voor justitie dat de lopende zaken meer opleveren dan de vrijspraken en veroordelingen voor enkel belastingdelicten in de Clickfondszaak. Betrokken advocaten hebben hun rekenmachientjes al op tafel gelegd. Standaardvergoeding voor onterechte hechtenis: 72 euro per dag. Daar kan nog reputatieschade bijkomen.

Philip de Witt Wijnen