Rekenkamer: kosten van JSF blijven onduidelijk

De financiële problemen rond de Joint Strike Fighter (JSF) zijn nog steeds niet opgelost. Zo is het nog steeds onduidelijk wat Nederland zal moeten betalen voor de JSF, het Amerikaanse jachttoestel dat in de toekomst de F-16 moet gaan vervangen.

Dat blijkt uit een gisteren verschenen rapport van de Algemene Rekenkamer. Het rapport is een vervolg op een vorig jaar verschenen onderzoek. Daarin werd ook al kritiek geuit op de grote financiële risico’s die Nederland loopt met de aanschaf omdat de uiteindelijke kosten onduidelijk blijven. Het ministerie schat voorlopig dat het voor de 85 toestellen ruim 3,5 miljard euro moet uitgeven.

De Algemene Rekenkamer verwacht niet dat het ministerie van Defensie ooit een „accuraat” beeld van de kostprijs van de JSF zal krijgen. „Dit komt doordat het Ministerie van Defensie, net als in 2006, beperkte toegang heeft tot informatie van de Amerikaanse hoofdaannemer Lockheed-Martin”, aldus het rapport. Doordat er wordt gerekend met verschillende prijspijlen en valuta is het onmogelijk om een goed beeld te krijgen van de kosten. Ook de participatie van tal van landen in het JSF-project maakt het lastig een volledig kostenoverzicht te verschaffen.

Het is ook nog onduidelijk wat de bedrijven die participeren in het project moeten afdragen aan de overheid, die investeert in de JSF. Een herijking van de ‘business case’ in juli 2008 moet daar meer duidelijkheid over geven.

Defensie bestrijdt de verwachting dat er nooit een duidelijk beeld zal ontstaan van de kosten.

De Rekenkamer ziet ten opzichte van vorig jaar wel verbeteringen. Zo wordt de Tweede Kamer beter geïnformeerd over het project.

Nederland doet sinds 2002 mee aan de ontwikkelingsfase van het gevechtsvliegtuig. In 2010 zal het kabinet een besluit nemen over de aanschaf van de JSF.

De JSF is politiek omstreden. Coalitiepartij PvdA is van mening dat Nederland zich niet moet blindstaren op de JSF, maar ook alternatieven moet overwegen, zoals de Europese Eurofighter. De PvdA-fractie is altijd fel tegen deelname geweest. Vorig jaar beschuldigden toenmalig defensieminister Henk Kamp en de fractie elkaar ervan de feiten te verdraaien. De sociaal democraten meenden dat Nederland 10 miljard euro over de balk zou gooien en dat dit beter in verpleeghuizen kon worden gestopt.