Opnieuw een abrupte explosie

Randstad koopt Vedior, met een bod dat veel beleggers overviel.

De markt was overrompeld door handel met voorkennis. En niet voor het eerst.

De markt heeft weer eens ongelijk. Uitzendmultinational Randstad betaalt een opzienbarende overnamepremie voor kleinere concurrent Vedior. Het aangekondigde bod biedt Vediorbeleggers 64 procent meer dan de beurskoers van het uitzendbedrijf op donderdag. Op die dag wisten zo’n honderd mensen van de onderhandelingen. Vrijdagochtend begon met een koersexplosie van Vedior. De twee uitzendbedrijven werden gedwongen om hun overnamebesprekingen te bevestigen.

De financiële markt, die geacht wordt alle relevante informatie in de koers te hebben verwerkt, liet zich ook overrompelen door een schaamteloos staaltje handel met voorkennis. De markt begon de bijbehorende geruchten te produceren. Een overname? Door wie? Een private-equityfinancier? Een concurrent. Adecco? Manpower?

Nee, Randstad vormt een Hollandse kampioen. Maar de voorkennis kan Randstad het nodige extra kosten. Wie als bieder de beleggers van de andere partij voor zich wil winnen zal meer moeten bieden als de koersen eenmaal gaan oplopen. Hoeveel van de 64 procent overnamepremie van Randstad voor Vedior is het gevolg van het informatielek van vrijdag?

Handel met voorkennis is een deel van de verklaring van de superieure overnamepremie. Maar niet de enige, ze worden al geruime tijd ook bij andere bedrijven betaald. Tata Steel stapelde vorig jaar overnamepremie op overnamepremie voor de aankoop van staalbedrijf Corus, eigenaar van Hoogovens in IJmuiden. Idem de overname van elektrotechnisch handelshuis Hagemeyer. ABN Amro: meer dan 50 procent koerswinst in negen maanden. Bij de overname van de aandelen- en optiebeurzenexploitant Euronext door de New York Stock Exchange liep de koers van Euronext in twaalf maanden van 34 euro naar 95 euro. Beleggersmonden vielen open toen bleek dat verf- en chemiebedrijf Akzo Nobel zijn farmadochter Organon voor een wereldprijs aan Schering-Plough had verkocht.

De moraal van het verhaal: managers van opkopers zien meer waarde in de bezittingen van een concurrent dan beleggers en financiële analisten op de markt kennelijk voor mogelijk houden. Dat hangt samen met overmoed, een karakteristieke eigenschap van topmanagers, en met soms spectaculaire koersdalingen. Vedior is de afgelopen vijf maanden vele honderden miljoenen goedkoper geworden, terwijl de vergelijkbare koersdaling van Randstad juist stimulerend kan hebben gewerkt.

Een ‘transformerende overname’, zoals dat heet, kan meer langetermijnperspectief geven. Vedior had bij wijze van spreken ook Randstad kunnen kopen, maar daar staat één hindernis tussen, afgezien van de financiering.

De hindernis heet Frits Goldschmeding. De oprichter van Randstad is nog altijd de dominante aandeelhouder. Hij heeft recent nogmaals bevestigd dat hij en zijn familie langetermijnaandeelhouders zijn.

De inflatie van overnamepremies pakt goed uit voor de aandeelhouders van de overnamekandidaat, maar is pijnlijk voor de beleggers van de koper. De bieder betaalt onder druk van de omstandigheden gemakkelijk wat te veel. Zeker als de koers van de overnamekandidaat wordt opgejaagd door handel met voorkennis en door gretige speculanten, zoals hedgefondsen die met geleend geld aandelenpakketten kopen.

Hier wordt het verschil duidelijk tussen hedgefondsen en andere grote beleggers. De professionele beleggers bij pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders zijn samen de dominante aandeelhouders van grote ondernemingen. Zij hebben kleine aandelenpakketten in talloze bedrijven. Wat zij winnen op de koers van het overnamedoelwit, verliezen zij op de koers van de bieder. Maar een hedgefonds zal vrijdag Vedior hebben gekocht en aandelen Randstad hebben verkocht zonder die effecten nu te bezitten. Dat is dubbel verdienen: op de overnamepremie voor Vedior en op de koersdaling van Randstad.

De Vedior-koersexplosie is de vijfde keer dit jaar dat de aandelen van een grote onderneming opeens oplopen zonder dat alle beleggers de relevante informatie hebben. Het gebeurde bij Numico toen het bedrijf in overnamegesprekken met Danone was. Het gebeurde met ABN Amro terwijl de bank in overnamegesprekken met de Britse bank Barclays was. Het gebeurde met de koers van handelshuis Hagemeyer. En het gebeurde met een grote opdracht van baggerbedrijf Boskalis die nog niet publiek bekend was.

Sommige onderzoeken schatten dat bij een kwart van de fusies en overnames handel met voorkennis een rol speelt.

Eerdere artikelen over de overname van Vedior door Randstad staan op nrcnext.nl/nieuws/economie