De pepernotenkwestie

Vandaag lijkt mij een uitstekende dag om een kwestie te bespreken die mij al jaren dwars zit. Namelijk: Waar komt toch in hemelsnaam die verwarring tussen pepernoten en kruidnoten vandaan? Is het desinteresse? Domheid? Ik krijg er in elk geval altijd onbedwingbaar betweterige neigingen van. KRUIDNOTEN, roep ik telkens wanneer iemand achteloos die kleine, brosse minispeculaasjes uitmaakt voor wat ze niet zijn. PEPERNOTEN, articuleer ik er meestal nog achteraan, zijn taaie, grillige deegbrokken die naar anijs smaken. Iets Heel Anders Dus.

Ja, neem me niet kwalijk, maar we hebben het hier over ons culicultureel erfgoed. In zo’n geval kun je wat mij betreft niet nauwkeurig genoeg zijn. Of is het soms iets geografisch? Heten kruidnoten in Limburg, Overijssel of in Groningen echt pepernoten? In dat geval neem ik vanzelfsprekend mijn aantijgingen terug. Rest mij slechts de vraag: hoe heten pepernoten daar dan?

Vorig jaar rond deze tijd zette ik een recept voor kruidnootjes in de krant. Vandaag had ik er graag een voor pepernoten willen geven. Ware het niet dat het mij nog nooit gelukt is ze te bakken. Dat wil zeggen, de authentieke pepernotensmaak valt goed te benaderen met gemalen anijs. Je kunt het deeg vervolgens ook prima in een pepernoterige vorm op de bakplaat leggen. Maar zodra je ze gaat bakken worden ze zo plat als een euro.

Een recept voor een andere Sinterklaasklassieker dan maar: de banketletter. Met onderstaande hoeveelheden heb je genoeg voor acht mensen; met de helft van de ingrediënten maak je een banketstaaf.

600 g amandelspijs

2 eieren, losgeklopt

1 eetlepel citroensap

3 eetlepels slagroom

8 plakjes roomboterbladerdeeg (diepvries), ontdooid

Extra:

bakplaat bekleed met bakpapier

deegroller

bloem om te bestuiven

Verwarm de oven voor op 210 graden. Kneed de amandelspijs, met de helft van het losgeklopte ei, het citroensap en de slagroom tot de spijs lekker smeuïg is. Bestuif het werkvlak en de deegroller royaal met bloem. Stapel de plakjes bladerdeeg op elkaar en rol ze uit tot een dunne, langwerpige lap van ongeveer 16 bij 70 centimeter. Vorm met je handen een slang van de amandelspijs, net iets korter dan de deeglap. Leg de spijsslang in het midden van de deeglap en vouw beide deegkanten eromheen. Plak de naden dicht door ze met wat water te bevochtigen. Plak ook de uiteinden dicht. Leg de deegrol met de naad naar beneden op de bakplaat en vorm er behoedzaam een letter van. De S van Sint kan altijd en is makkelijk, voor bijvoorbeeld de A of de H zul je moeten snijden en plakken. Bestrijk de letter rondom met de rest van het losgeklopte ei en bak hem in het midden van de oven in ongeveer 35 minuten goudkleurig en gaar. Hij is warm (niet heet!) het lekkerst.

Ken jij het verschil tussen pepernoten en kruidnoten? Praat mee over deze kwestie op nrc.nl/kokenetc