Bedrijfsleven worstelt met klimaat

Financiële instellingen willen inzicht in initiatieven van bedrijven op milieugebied. Maar de verslaggeving is ongestructureerd. Uiteindelijk is rendement belangrijker.

Financiële instellingen die druk uitoefenen op bedrijven om klimaatbewust te handelen; het lijkt de ideale stok achter de deur voor ondernemingen om iets te doen aan het milieu. Maar werkt het ook? Uiteindelijk draait alles om rendement.

„Als financiële rapportages net zo zouden zijn geschreven als de duurzaamheidsverslagen van bedrijven, dan zouden beleggers hun aandelen massaal dumpen.” Rob Lake, belegger bij pensioenfonds ABP, kan er maar niet gelukkig mee zijn, met de huidige rapporten van bedrijven over hun klimaatbeleid.

Er scheelt volgens Lake behoorlijk wat aan. „De informatie is vaak incompleet en niet gestandaardiseerd, waardoor het lastig vergelijken is met andere bedrijven. Bovendien ontbreekt de historische context regelmatig en zijn er geen doelstellingen.”

Lake sprak gisteren bij de presentatie in Amsterdam van de resultaten van het jaarlijkse Carbon Disclosure Project (een initiatief van ruim 300 financiële instellingen, zoals ABP en zakenbanken Goldman Sachs en Merryl Lynch), waarin bedrijven inzicht geven in de financiële risico’s die klimaatverandering op hun activiteiten kan hebben. Hij hield een vurig pleidooi voor meer openheid van bedrijven over hun klimaatbeleid.

Dat zou nodig zijn voor investeerders omdat klimaatverandering investeringen wezenlijk kan beïnvloeden. Een voedingsmiddelenleverancier loopt bijvoorbeeld het risico tegen een aanzienlijke kostenpost aan te lopen, wanneer oogsten mislukken door overstromingen, legt hij uit. Een belegger wil graag weten hoe groot dat risico is.

Het wordt langzamerhand een trend, financiële instellingen die het voeren van een klimaatbeleid door bedrijven nadrukkelijk meenemen als overweging in hun investeringenbesluiten, en daarmee bedrijven onder druk zetten om iets te doen aan het klimaatprobleem. Want naar de wensen van de geldschieter wordt meestal wel geluisterd.

De klimaatindices schieten tegenwoordig als paddestoelen uit de grond. Adviesbureaus Arthur D. Little en ECPI en de ABN Amro bank lanceerden onlangs nog een CO2-index, die beleggers helpt te kiezen tussen verschillende beleggingen. Informatiemakelaar Dow Jones lanceerde daarvoor al een duurzaamheidsindex. En banken leggen daarnaast steeds vaker harde milieucriteria op aan bedrijven bij de uitgifte van leningen. Maar of die druk ook leidt tot klimaatbewuster handelen van bedrijven blijft de vraag.

Transportbedrijf TNT, dat dit jaar voor het eerst deelnam aan de enquête („de resultaten waren teleurstellend”, aldus topman Peter Bakker) voert de laatste tijd in ieder geval een actief klimaatbeleid. Dat onderstreepte Bakker gisteren in Amsterdam nog maar eens met een Al Gore-achtige presentatie waarin hij vertelde over de klimaatinitiatieven van TNT. Achter hem prijkte een diascherm met een foto van de aarde. Een blauwe planeet bezien vanuit de ruimte. „Wij helpen de aarde naar zijn mallemoer. En TNT doet daar iets aan”, stelde Bakker.

Maar het niet geven van openheid betekent niet per se dat investeerders niet beleggen in zulke bedrijven, zegt belegger Lake. En dat neemt de angel weg. „Als bedrijven niet reageren op onze enquête, zeggen ze eigenlijk: ‘we hebben geen klimaatbeleid, of we willen er niet over praten met beleggers’. Dat verontrust ons. Maar het betekent niet automatisch dat we niet meer in dat bedrijf zullen investeren.”

Omgekeerd geldt dat ook. Openheid geven over klimaatbeleid betekent niet meteen een voorkeurspositie in de portfolio van beleggers. Uiteindelijk gaat het erom hoe aantrekkelijk het bedrijf financieel is. „Ons doel is niet om een bepaald percentage van onze investeringen in klimaatvriendelijke projecten te doen”, aldus Lake. „We investeren in wat financieel interessant is. En daarbij willen we weten hoe groot het milieurisico is.”

Rendement is dus vooral wat telt. Want de aandeelhouder van pensioenfonds ABP, de burger, moet straks wel zijn pensioen ontvangen. De investeringen van ABP in klimaatvriendelijke projecten zijn op dit moment minimaal. ABP beschikt over een vermogen van zo’n 220 miljard euro, waarvan minder dan een miljard in strikt ‘groene’ projecten wordt gestoken. Dat is minder dan een half procent van het belegbare vermogen.

De oproep van de financiële instellingen gisteren lijkt in ieder geval wel te leiden tot meer openheid van bedrijven. Het aantal ondernemingen dat gehoor geeft aan de enquête groeit. Op de eerste vragenlijst, vijf jaar geleden, reageerde minder dan de helft van de 500 grootste, beursgenoteerde bedrijven ter wereld. Dit jaar was dat 77 procent. CEO Paul Dickinson maakte gisteren bekend dat volgend jaar nog eens veertig extra Nederlandse bedrijven meedoen, bovenop de tien van nu.