Een familievrouw

Voor veel Vlamingen is Joëlle Milquet, leider van het Franstalige CDH, de gebeten hond. Het is háár schuld dat België nog steeds geen nieuw kabinet heeft.

‘Mevrouw Milquet, u heeft toch ook kinderen?’ Die boodschap ontving Joëlle Milquet, de voorzitter van de Franstalige christen-democraten (CDH) in België, onlangs per sms. Afzender: Jo Vandeurzen, de voorzitter van de Vlaamse christen-democraten (CD&V). Hij had het bericht niet zelf verstuurd. Zijn dochter Tine (17) had de Blackberry van haar vader gebruikt. Ze was het zat dat Joëlle Milquet steeds boos was op haar vader.

Voor Vlaamse christen-democraten is het duidelijk: Joëlle Milquet heeft het gedaan. Het is háár schuld dat de Belgische formatie na 177 dagen terug bij af is.

Madame Non wordt ze genoemd, omdat ze tegen de Vlaamse vraag naar meer autonomie is. Vlaamse onderhandelaars klaagden dat ze teksten, waarvan iedereen dacht dat ze uitonderhandeld waren, telkens weer wilde wijzigen.

„We hebben er zelfs een woord voor”, zei Bart De Wever van de Nieuw-Vlaamse Alliantie, „milquetisme”. Dat is een heldere zin die een woordenbrij wordt en waar je alleen maar van kunt hopen dat hij nog altijd hetzelfde betekent.

Joëlle Milquet heeft zelf ook kinderen, vier zelfs. Heel het land weet het. Deze zomer kwam de formatie al even stil te liggen door een van haar kinderen. Formateur Yves Leterme wilde snel een vergadering beleggen, maar hij kon Milquet niet bereiken. Ze bleek naar het buitenverblijf van haar familie in het zuiden van Frankrijk te zijn. Een van haar kinderen was ziek.

De 46-jarige Joëlle Milquet was de afgelopen maanden de enige vrouw die steeds aan de onderhandelingstafel zat. Ze is sinds 1999 voorzitter van het CDH. Ze spreekt snel, doorgaans in het Frans, maar ook redelijk in het Nederlands. Milquet, een juriste, studeerde een tijdje in Amsterdam.

Alle politieke partijen in België zijn gesplitst. Waarnemers hebben het wel nog over politieke ‘families’, waarmee dan christen-democraten, liberalen, socialisten of groenen uit beide taalgroepen worden bedoeld. Maar bij de christen-democraten is nog nauwelijks sprake van een familie.

Het CD&V van Leterme wordt gezien als een centrum-rechtse partij. Onder leiding van Milquet is het CDH eerder centrum-links geworden. Haar partij wordt vaak nog aangeduid als christen-democratisch. Maar de letters CDH staan voor Centre Démocrate Humaniste. De ‘c’ van christelijk is bij een naamswijziging gesneuveld.

Het CDH kreeg bij de parlementsverkiezingen tien zetels. Milquet hoopte op een coalitie met de socialisten. Maar ze kwam aan tafel te zitten met de liberalen. Doordat de Franstalige liberalen iets inschikkelijker waren ten aanzien van Vlaamse eisen dan de meeste andere Franstalige politici, kwam Milquet in de rol van boevrouw terecht.

Twee zaken zijn voor de voorzitter van de Franstalige christen-democraten onbespreekbaar. Fiscale autonomie voor de regio’s en splitsing van de sociale zekerheid. Het eindbod van formateur Leterme bracht beide te dichtbij, vond ze. Haar belangrijkste familie in politieke zin? Dat zijn álle Franstaligen.