De vele Achmatova’s

Anna Achmatova’s Werken (Van Oorschot, € 39) tonen hoe zij van mooie liefdes-lyriek bewoog naar collectieve leedlyriek, aldus Guus Middag.

‘Er is in het verleden al veel poëzie van Achmatova vertaald, maar de nu verschenen bundel vertalingen van Margriet Berg en Marja Wiebes is de meest omvangrijke keuze uit haar werk tot nu toe: 300 bladzijden vertaling naast 300 bladzijden Russisch origineel, plus 40 bladzijden aantekening. Vooral in het begin trof ik veel liefde en liefdesverdriet. Soms nog wat meisjesachtig, maar al gauw mengt zich dat met bijtende spot en, gelukkig, ook zelfverwijt. Maar dit is ook Achmatova: „Jij bent dood, verrijst niet meer / uit de sneeuw. Vijf maal / schoten, achtentwintig keer / bajonettenstaal.” Het is maar een paar jaar later, 1921, als zij deze regels schrijft. Het is bij de executie van haar ex-man, de dichter Nikolaj Goemiljov. Dan is er de Achmatova van het lange, fragmentarische ‘Gedicht zonder held’, waaraan zij vanaf 1940 werkte. Een portret van de 20ste eeuw moest het worden, en van wat Rusland in die 20ste eeuw was overkomen. Zo zijn er aan de ene Achmatova die ik uit de verte kende nu verschillende nieuwe Achmatova’s toegevoegd.’