Chimp Ayumu verslaat studenten

Het fotografisch geheugen van in ieder geval één jonge chimpansee is superieur aan dat van studenten. Dat concluderen Japanse onderzoekers vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology.

Het begon met een toevallige waarneming. In het primatenonderzoeksinstituut van de universiteit van Kyoto werken gedragsbiologen al jaren aan een programma om chimpansees symbolentaal bij te brengen. De vrouwelijke chimp Ai kent behalve enkele tientallen karakters van het Japanse kanjischrift ook de Arabische cijfers 1 tot en met 9. Ze kent de betekenis en de volgorde. Dagelijks doet zij testjes op een computer met aanraakscherm.

Zes jaar geleden ging haar zoontje Ayumu, tien maanden oud, spontaan meedoen. Hij sprong op en raakte het Japanse karakter voor ‘bruin’ aan. Vervolgens koos hij uit een roze en een bruin vierkantje op het scherm het juiste vakje om zijn beloning in ontvangst te nemen. De onderzoekers waren stomverbaasd.

Sindsdien heeft Ayumu zijn talenten verder uitgebuit. Hij verslaat nu niet alleen zijn moeder, maar ook menselijke vrijwilligers.

De onderzoekers ontwierpen een testje waarbij proefpersonen de positie van de getallen 1 tot en met 9 op een beeldscherm moeten onthouden. De getallen veranderden daarna in witte vierkantjes en de proefpersonen moeten deze aanraken in oplopende volgorde, op de plaats waar ze stonden.

Ayumu voert de taak bijna achteloos uitvoert, zelfs als de cijfers zo kort worden getoond dat mensen geen tijd meer hebben om de cijfers één voor één te bekijken. Dat betekent volgens de onderzoekers dat Ayumu het beeld in één oogopslag opslaat. Hij beschikt over een fotografisch geheugen. Volgens de onderzoekers hebben veel jonge kinderen ook een goed fotografisch geheugen. Dat verliezen ze meestal weer bij het ouder worden. Mogelijk geldt dat ook voor Ayumu.

Filmpjes van het experiment zijn te bekijken via nrc.nl/wetenschap