Volodos is een weergaloze pianovirtuoos

Concert: Arcadi Volodos (piano). Werken van Clementi, Brahms, Schumann, Liszt. Gehoord: 2/12, Concertgebouw Amsterdam.

Hoe klinken eenzame bloemen of een vogel als profeet? Arcadi Volodos, de meest a-typische onder de grote pianovirtuozen, heeft daarover glasheldere ideeën die hij op betoverende wijze in klank vertaalt.

Net als Schumann, die zich bij het componeren van zijn Waldszenen omringde met prenten van het woud. Deel voor deel liet de componist zich inspireren door gedichten over de natuur, die in de romantiek een klankbord werd voor de gemoedsbewegingen van menselijke ziel.

Volodos zwierf door de bossen van Schumann in een meditatieve stemming en liet zich slechts in delen als het opzwepende Jager auf der Lauer en het stoere Jagdlied verleiden tot onstuimige mannelijke heroïek.

Volodos, die zijn weergaloze pianistiek afdoet als een gave Gods waarvoor hij nooit hard heeft hoeven werken, opende zijn recital met een geraffineerde en delicate uiteenzetting van Clementi’s Sonate in fis, op. 25 nr. 5. Als een schatgraver diepte hij alle poëzie en schoonheid op uit de muziek van deze tijdgenoot van Mozart, die vooral bekend staat als de uitvinder van schoolse etudes die star en metronomisch opklinken in menige muziekschool.

Ingetogen en dromerig klonk het weemoedige Intermezzo in Bes, op. 76 nr. 4 van Brahms. Maar in diens heftig gepassioneerde Capriccio in cis, op. 76 nr. 5 en de weerbarstige Variaties op een eigen thema in D, op. 21 nr. 1 brak het pianodier in Volodos los.

Zonder zich ook maar een seconde te verlagen tot het stuntwerk van een circuspaard, regeerde Volodos over de helse taferelen van D’Après une lecture de Dante, fantasia quasi sonata van Liszt. Met satanische souplesse liet hij lawines aan noten voorbij razen. Ver uitstijgend boven de materie liet de eigenzinnige virtuoos de vleugel angstaanjagend grommen en brullen en dan weer verleiden, smeken en fluisteren.

Er volgden spectaculaire toegiften van Mompou en een eigen parafrase van Bizets Carmen à la Horowitz, waarna Volodos zijn gedenkwaardige recital afsloot met een hemels langzaam deel uit een Bach-bewerking van Vivaldi.