China verdeelt-en-heerst

Het blijft lastig voor de Europese Unie om als eenheid naar buiten te treden, zo blijkt ook weer uit de topontmoeting tussen China en de EU die deze week in Peking werd gehouden. De verhoudingen tussen China en Europa komen steeds meer onder druk, nu de dure euro leidt tot een snel groeiend handelstekort met China. Peking laat de Chinese yuan slechts mondjesmaat in waarde stijgen tegenover de Amerikaanse dollar. Omdat de dollar fors is gedaald tegenover de euro, is ook de Europese concurrentiepositie ten opzichte van China flink verslechterd.

Vorige week al drong de Franse president Sarkozy aan op een opwaardering van de yuan. Een Europese delegatie die Peking bezocht, herhaalde die boodschap. Besloten is nu om een forum op te zetten waarin de EU en China regelmatig van gedachten zullen wisselen over financieel-economische onderwerpen.

Europa is ten aanzien van China echter verdeeld. Zuid-Europese landen, waarvan het palet aan industriële productie het Chinese overlapt, dringen aan op het terugdringen van het handelstekort en een opwaardering van de yuan. Noord-Europese landen, die zich meer bezighouden met hoogwaardige dienstverlening, concentreren zich liever op een betere toegang tot de Chinese markt en maken zich vooral druk om het nog steeds lakse optreden van de autoriteiten tegen schendingen van het intellectuele eigendom.

China mag het nauwelijks kwalijk worden genomen dat het een wig probeert te drijven tussen de EU-landen. De felle reactie op de recente ontmoeting tussen de Duitse bondskanselier Merkel met de Dalai Lama moet mede in dit licht worden gezien. Terwijl Duitsland uit de gratie was, mocht Sarkozy vorige week uit Peking vertrekken met een portefeuille vol miljardenorders voor het Franse bedrijfsleven.

De EU doet er beter aan elke Chinese poging tot verdeel-en-heers te doorbreken. China drukt zijn stempel op de internationale economische verhoudingen, wat werd onderstreept met het belang van 1,8 miljard euro dat de Chinese verzekeraar Ping An heeft genomen in de Belgisch-Nederlandse bankverzekeraar Fortis. Eenheid van beleid is het beste antwoord op de Chinese uitdaging. Daarbij moet het accent niet zozeer liggen op het defensief: terugdringen van het Chinese overschot ten opzichte van de EU door middel van het frustreren of duurder maken van de invoer uit dat land. Veel beter is het offensief: het verbeteren van de toegang tot de Chinese markt en van de rechtszekerheid van bedrijven.

Het forum dat China en de EU opzetten, is een goede eerste stap. Om te voorkomen dat het een vrijblijvende praatgroep wordt, moeten deze gesprekken wel meer gewicht krijgen dan nu is afgesproken. Anders blijft de indruk bestaan dat de EU zich met een kluitje in het riet heeft laten sturen.