Weggewaaid management bij de Belastingdienst

Wegwaaiend management stort Belastingdienst in chaos. Dit was een betere titel geweest dan `zelfsturing` stort belastingdienst in chaos (NRC Handelsblad, 24 november). De kern van zelfsturing is dat medewerkers op de werkvloer meer `regelcapaciteit` krijgen ofwel meer bevoegdheid om taken uit te oefenen. Daarnaast vindt bij zelfsturing `taakverrijking en taakroulatie` plaats gecombineerd met `double en triple loop learning` ofwel gevarieerder werk en de mogelijkheid tot permanent leren op de werkvloer. Het gevolg is dat de intrinsieke motivatie van medewerkers gestimuleerd wordt.

Om zelfsturing echter succesvol te implementeren is een managementstijl nodig die erop gericht is medewerkers te inspireren, te coachen, te faciliteren en te begeleiden.

Hoe paradoxaal het ook klinkt maar `zelfsturing` vraagt eerder om meer managementaandacht dan minder. Wegwaaiend management heeft dan ook een averechts effect en maakt van zelfsturing zelfkastijding. Medewerkers zijn wantrouwend, wanhopig, voelen zich niet veilig en zijn onverschillig. Ze gaan vingerwijzen, elkaar de schuld geven en lopen mee om te overleven. Het terugvallen op klassieke organisatiemodellen of veranderstrategieƫn is als trekken aan een dood paard.

Meer in het verlengde van zelfsturing ligt het toepassen en regisseren van persoonlijk ondernemerschap. Hierbij wordt een beroep gedaan op het `zelfbewustzijn` van management en medewerkers. De basis om persoonlijk ondernemerschap binnen organisaties succesvol toe te passen is het transformeren van een negatief gevoel in een positief gevoel. Het transformatieproces begint met `open staan voor`, bijvoorbeeld voor een vernieuwd motto voor de medewerkers: `Makkelijker kunnen we het niet maken, wel leuker`