Schizofreen

Vrijdagavond 2 november negen uur in het buurthuis Oportuna, Overtoomseveld-Noord, stadsdeel Slotervaart (Amsterdam-West). Het radioprogramma BNN Today heeft een zogeheten ‘stadsdebat’ met jongeren uit de buurt georganiseerd, dat live op Radio 1 wordt uitgezonden. Het is enkele weken na de dodelijke steekpartij op het TEC College en de tweevoudige poging tot moord door Bilal B.

De kleine L-vormige ruimte is grotendeels bezet met stoelen.

Er is een man of zestig aanwezig. Merendeels Marokkaanse jongens uit de buurt en elders uit West, een stuk of vijftien meisjes langs de wand, twee buurtregisseurs en een handjevol Hollanders en de radioploeg.

Vandaag is het drie jaar geleden dat Theo van Gogh op beestachtige wijze werd vermoord door buurtgenoot Mohammed B. Maar daar heeft helemaal niemand het over vanavond. Over veel dingen wordt niet gerept.

Het is een feest der ontkenning. En als er al problemen zijn, dan komt dat allemaal door ‘de media’. BNN heeft dan ook ‘bewust voor een positieve insteek’ gekozen, ‘aangezien dit stadsdeel de laatste tijd veelal negatief in het nieuws is geweest’.

Na een partijtje rap van het lokale Marokkaanse duo WSV (West Slotervaart), krijgt de luisteraar een samenvatting van de nieuwsfeiten BNN-stijl. Slotervaart is een heel groen stadsdeel waar je kunt zeilen en surfen, begrijp ik. En wonen er nog bekende Nederlanders? ‘Jazeker. Dit is de wijk waar Mohammed B. en Samir A. wonen.’

En ook vertelt presentatrice Sharid Uppelschoten: ‘En een paar weken terug liep Bilal B. het politiebureau binnen, wat dodelijk afliep.’

De stemming zit er meteen in.

‘Er waren helemaal geen rellen, dat was gewoon chillen, weet je’, zegt Rudy Bergwijn. ‘En die autobranden, dat heeft misschien wel een pyromaan gedaan.’ Rudy noemt zichzelf de burgemeester van West. Hij is, vermoed ik, van Surinaamse afkomst en een praatgrage lefgozer die de lach weet te lokken.

‘Ik vind het een leuke buurt. Iedereen gaat goed met elkaar om. Niks mis mee’, zegt een jonge moslima.

‘Ik snap ook de ophef niet’, zegt een keurige Marokkaanse jongen met bril. ‘Ik was gewoon aan het werk. De volgende dag las ik allemaal stukjes in de krant, waar ik me niet in herkende.’

Ook buurtregisseur Philip Hammel doet een duit in de zak: ‘Ik vind het een hartstikke leuke wijk. Dat negatieve imago is helemaal de schuld van de media. Goed nieuws is geen nieuws. Ik was betrokken bij de nasleep van de steekpartij op het TEC College.

De manier waarop honderden mede-leerlingen met elkaar omgingen was voorbeeldig.’

‘Oké. Het is hier dus helemaal te chill in Slotervaart’, constateert presentatrice Sharid Uppelschoten.

Een paar chillende feiten. Politiecommissaris Hans Schönfeld vertelde in Het Parool van 18 oktober, dat in het afgelopen jaar alleen al in deze wijk 2.200 verdachten van misdrijven werden opgepakt. Volgens Schönfeld zijn 157 criminelen tussen de 12 en de 17 jaar en 379 criminelen tussen 18 en 24 jaar. In totaal 536 jeugdige criminelen. Het gaat om strafbare feiten als mishandeling, bedreiging, ander geweld, straatroof en autokraken.

Eind juni organiseerde het politiewijkteam West, district 5, een bewonersbijeenkomst in het buurtcentrum Eigenwijks in Slotervaart, omdat de bereidheid van bewoners om aangifte te doen uiterst gering blijkt te zijn en de meeste bewoners bang zijn voor represailles. Het wijkteam heeft dit voorjaar een speciaal jeugdteam opgericht om de enorme jeugdoverlast in Overtoomse Veld aan te pakken.

Een ander feit. De slechtste basisschool van Amsterdam staat in Overtoomseveld. En onlangs werd bekend dat de helft van de basisschoolleerlingen in Overtoomseveld niet aan de Cito-toets meedoet.

Nu volgt een korte reportage van het medium BNN, eigenlijk een stoet van korte quotes, waaruit de luisteraar kan opmaken dat alle problemen worden veroorzaakt door de aandacht van media. Verrassend.

‘Omdat hier 80 procent allochtoon is, wordt er door de media op ingezoomd’, zegt een Marokkaanse jongen in de zaal. ‘Als er in Amstelveen iets gebeurt, hoor je daar nooit over.’

‘Als je die jongens steeds tuig noemt, dan gaan ze zich ook als tuig gedragen’, roept de moslima die eerder aan het woord was.

Dit wordt buurtregisseur Hammel toch iets te gortig: ‘Er waren wel degelijk rellen. De ramen van het politiebureau zijn ingegooid, politiemannen zijn bekogeld en er zijn autobranden gesticht.’ En zijn collega Don de Jong zegt: ‘Er zijn hier jongens die elke aanleiding aangrijpen om te rellen. Er zit hier een harde kern waar je geen vat op kunt krijgen.’

Het debat gaat plotseling kantelen als een Marokkaanse veertiger in de zaal enorm kwaad wordt: ‘Dat jullie hier het drama lopen te ontkennen, is echt ongelofelijk. Ik hoor niemand Bilal B. veroordelen. Dat mis ik echt. Schandalig. Er zijn hier enorm veel problemen in Slotervaart.’

Ophef en rumoer in de zaal.

Dan vraagt de ‘burgemeester van West’ Rudy Bergwijn, aan de zaal: ‘Wie is hier voor een beter Slotervaart?’ De helft van de handen gaat omhoog. ‘Dan moet je bij jezelf beginnen. We zijn hier al twintig jaar bezig, weet je. Ik zie nu al jongetjes van 11, 12 jaar auto’s kraken. Ik zal geen namen noemen. Zet je schouders eronder. Pak je verantwoordelijkheid.’

Na afloop buiten wordt er ook andere taal gesproken. ‘De harde kern is veel groter dan die 35 die steeds genoemd worden’, zegt een jongerenwerker. ‘Die hele kring er omheen is fout.’

‘Balkenende zou de militairen in Uruzgan hier naartoe moeten sturen’, zegt Bergwijn. ‘Ze zijn hier veel harder nodig dan daar.’

Dit is de laatste aflevering van Stadsrumoer.