Gewelddadige seks

De bedwants is geen fijne bedgenoot, zeker niet voor de mens (het is een bloedzuiger die hevige jeuk veroorzaakt). Maar hij is het ook niet voor zijn vrouwelijke soortgenoten. Het insect houdt er een bizarre wijze van voortplanten op na. In plaats van zich bij de paring te bedienen van de vrouwelijke geslachtsopening, steekt het mannetje zijn penis dwars door de chitinehuid van zijn liefdespartner om zijn zaad af te leveren.

Hoewel biologen al sinds de jaren zestig weten dat de bedwants zich bezondigt aan gewelddadige seks, achterhaalden Britse wetenschappers pas de laatste jaren de beweegredenen en de consequenties ervan.

In de insectenwereld gaat het vaak zo dat vrouwtjes hun eitjes niet zomaar door ieder willekeurig mannetje willen laten bevruchten; hun nageslacht verdient de beste vader, of op zijn minst een combinatie van verschillende goede vaders. Insectenvrouwtjes hebben daarom soms gespecialiseerde geslachtsopeningen waarmee ze het sperma van parende mannetjes kunnen onderscheppen. Zo veroveren ze zelf de controle over de bevruchting.

De bedwantsman was het gemanipuleer kennelijk zat en besloot ergens in de evolutie zijn zaad direct in de buikholte te injecteren. Het vrouwtje reageerde met de ontwikkeling van een paragenitaal orgaan in de buikholte, een sponsachtige structuur die met name bedoeld lijkt om ziekteverwekkers te weren die door de wond binnendringen. Bewezen is dat lekgeprikte vrouwtjes minder lang te leven hebben.

Het mannetje lijkt de voorlopige winnaar van deze evolutionaire race. Op zijn penis heeft hij zelfs papillen waarmee hij kan waarnemen of het vrouwtje eerder is bevrucht. Als dat het geval is, houdt hij het bij een vluggertje.

Zo houdt hij een deel van zijn kruit droog voor een volgende paring.

De geslachtsopening van het vrouwtje heeft geen functie meer bij de bevruchting maar is nog wel in gebruik bij het leggen van de eitjes.