DE 7 BESTE SJAALS

Cadeautje? Een sjaal is praktisch en decoratief en past altijd. Een ideaal cadeau dus? Niet altijd, althans niet direct. Keizerin Joséphine, de modegevoelige vrouw van Napoleon vindt de langwerpige kasjmier sjaals die haar man in 1798 tijdens zijn Egyptische verkenningsreis stuurt maar niks. Ze schrijft: „Het voordeel is dat ze licht zijn, maar ik betwijfel of ze ooit in de mode komen.”

Een jaar later bezit ze er honderden.

Achtendertig jaar eerder bereikte de kasjmieren sjaal Engeland via de handel met het Oosten. Ook daar worden ze eerst niet begrepen, en gebruikt als kleden. Achteraf gezien is duidelijk waarom. De grote sjaals van fijne geitenwol combineren niet met de overdadige versierde robes als praalwagens die in die tijd worden gedragen.

De sjaal wacht zijn kans af. Als men in het Empiretijdperk dweept met de vormgeving uit de klassieke oudheid, ontwikkelt de kasjmiersjaal zich tot ultiem object van begeerte. De langwerpige sjaal versterkt op perfecte wijze het langgerekte ‘pilaar’ silhouet dat tijdens Napoleons keizerrijk in de mode komt. De peperdure exotische sjaal geeft aanzien, maar is ook onontbeerlijk als elegante warmhouder bij de op de Griekse gewaden geïnspireerde rechtvallende jurken van dunne katoen. Dames imiteren gedrapeerd à la grecque gracieus de houdingen van antieke beelden, soms tijdens heuse sjaalvoorstellingen.

Sinds het Empiretijdperk zijn sjaals niet meer zo begerenswaardig geworden. Toch is er één sjaal die de status van een ‘must have’ heeft bereikt. De zijden Hermès carré is een icoon. Bijna twintigduizend stuks gaan (voor gemiddeld 250 euro) jaarlijks over de toonbank van het Franse luxebedrijf dat dit jaar zeventig jaar geleden begon met het bedrukken van sjaals. De eerste uit 1937 zijn veelal voorzien van paardenparafernalia. De vierkante foulard, die 90 bij 90 centimeter meet, maakt nog steeds onderdeel uit van de Franse BCBG, Bon Chic Bon Genre kleedstijl.

Het is boeiend hoe een stuk stof zich telkens aanpast aan het heersende modebeeld, en als vanzelfsprekend opgaat in nieuwe silhouetten. De politiek geladen Arafatsjaal is na 2001 in het Westen een begeerlijk modeaccessoire geworden toen de Belgische ontwerper Raf Simons in 2001 de los geweven Arabische sjaal (keffiyah) in zijn mannencollectie gebruikte. Deze winter is de rebelse sjaal nadrukkelijk aanwezig bij Balenciaga. Ontwerper Nicolas Ghesquière versiert hem met munten, nestels en franjes en verwerkt ze tot jurkjes of halsdoek. Deze winterse begeerlijkheid kost 3.500 euro. Er achteraan gaan heeft geen zin, ze zijn al uitverkocht.

Meer over sjaals en accessoires in Mode & Accessoires. Uitgever: Terra. Isbn 978-90-5897-677, € 34,95 Tekst: Georgette Koning, productie: Marleen de Jong, foto’s: Roger Cremers