Bij Henk Vredeling denk je snel aan het asbakincident...

Met het bekend worden van het overlijden van oud PvdA-politicus Henk Vredeling dook ‘het verhaal’ over de asbak weer op. Na omvangrijke drankconsumptie zou Europees commissaris Vredeling in 1979 in een Straatsburgs horecagelegenheid de Nederlandse CDA-europarlementariër Jim Janssen van Raay een asbak naar het hoofd gesmeten hebben. Aangezien Janssen van Raay tijdig wist weg te duiken werd niet hij maar een grote spiegelwand achter de bar geraakt die vervolgens in gruzelementen lag. Over waar het incident zich precies afspeelde lopen de meningen uiteen. En dan de schade: in de light versie van het verhaal viel de spiegel in stukken uiteen. Maar de smeuïge versie die – vooral als het laat is geworden – nog altijd in het Franse Straatsburg wordt verteld stortte de spiegel achter de bar met donderend geraas naar beneden waarbij ook alle ervoor staande drankflessen mee gingen.

Hoog tijd voor het werkelijke verhaal waarvoor twee bronnen beschikbaar zijn. Het ‘slachtoffer’ Jim Janssen van Raay en Henk Beereboom destijds werkzaam op het kabinet van Europees commissaris Vredeling die tien minuten na het delict de zaak voor zijn baas kwam afhandelen.

...maar het was geen asbak die door de ruit ging...

Op basis van hun informatie dienen onmiddellijk drie niet onbelangrijke correcties aan gebracht te worden: het was geen spiegel achter een bar maar een ‘gewone’ doch grote spiegelruit, het was geen asbak maar een lege whiskyfles, en de actie was niet gericht tegen Jim Janssen van Raay maar tegen de niet aanwezige Britse eurocommissaris Roy Jenkins aan wie Vredeling zich eerder die dag tijdens een vergadering enorm had geërgerd. „Als Vredeling het werkelijk op mij gemunt had, was ik dood geweest”, zegt Janssen van Raay bijna 30 jaar na dato. Het klopt dat ze eerder op de avond ruzie met elkaar hadden gehad. Dat was in de bar van Hotel Sofitel waar de toen al in kennelijke staat verkerende Vredeling Janssen van Raay met wie hij net kennis had gemaakt uitschold voor „bunkerbouwer’’. Dat viel totaal verkeerd bij de europarlementariër die tijdens de Tweede Wereldoorlog in een Jappenkamp was geïnterneerd.

...en de hoop was dat de barman erover zou zwijgen

In de lobby van het hotel, de bar was inmiddels gesloten, legden de heren onder het ledigen van een fles whisky hun ruzie snel weer bij. Maar bij Vredeling was de alcoholspiegel zodanig gerezen dat hij plotseling in blinde woede ontstak over zijn medecommissaris Jenkins en daarbij de inmiddels lege whiskyfles door de ruit smeet, aldus de lezing van Vredelings toenmalige medewerker Beereboom.

Die ging er vanuit de zaak discreet geschikt te hebben, maar de nog in het hotel aanwezige Italiaanse barkeeper die alles had gezien vertelde het verhaal enkele weken later aan Italiaanse journalisten. „Ik heb toen nog aan Henk voorgesteld het gewoon te ontkennen, maar dat wilde hij niet”, zegt Janssen van Raay. „Daar herkende ik de streng gereformeerde in die niet mag liegen. Ik als Lutheriaan had daar minder moeite mee. Toen heb ik voorgesteld er in elk geval een asbak van te maken in plaats van een lege whiskyfles. Dat vond Henk geen probleem.”

En de genoemde schade van 25.000 gulden die ermee gemoeid was, is dat wellicht dan ook onjuist?

Henk Beereboom: „Uhh, nee dat kan wel kloppen.”

Bijdrage: Mark Kranenburg