De voluptueuze vrouwen van Dylan

In de man die als musicus een genie mag heten, schuilt nog een talent. Voor het eerst in zijn leven exposeert Bob Dylan zijn grafische werk – in een museum in Chemnitz.

Joost van der Vaart

Chemnitz in Saksen, tegen het Ertsgebergte aan, heeft een onweerstaanbare primeur. En het is er een van formaat. In het museum van deze rustige stad in de voormalige DDR wordt voor het eerst, waar dan ook ter wereld, het grafische werk tentoongesteld van de beroemdste protestzanger aller tijden: Bob Dylan.

Ruim 135 aquarellen en gouaches van Dylan hangen verspreid over zeven zalen in het centrale pand van de Kunstsammlungen Chemnitz aan de Theatherplatz, tegenover een kerk en in de nabijheid van een paar hotels die tevergeefs op gasten wachten. Een eenvoudig wit bord aan de museumgevel kondigt de coup van Chemnitz aan: ‘Bob Dylan, The Drawn Blank Series’.

Storm lopen doet het niet. Daarvoor is Chemnitz, in Oost-Duitse tijd Karl-Marx-Stadt geheten, te kalm en te ver weg. Maar afgelopen weekeinde, toen Dylans expositie opende, kwamen tweeduizend mensen kijken; vier keer zoveel als normaal, vertelt museummedewerkster Silke Röhling.

Maar ho – wacht eens even. Bob Dylan een tekenaar, een aquarellist? En zijn allereerste tentoonstelling ooit? In Chemnitz, of all places? Hoe zit dat?

De kenners weten het: Bob Dylan (66) is een verdienstelijk beeldend kunstenaar. Hij schetste ooit de hoes van een dubbel-lp, er staan tekeningen van hem bij zijn Verzamelde Teksten en wat langer geleden kwam een boekje met tekeningen van zijn hand uit.

Dit werk verscheen in 1994. Het zijn potlood- en houtskoolschetsen gemaakt tijdens tournees in Amerika, Mexico, Europa en Azië in de jaren 1989-1992. Afgedrukt in boekvorm onder de titel Drawn Blank, maar nooit publiekelijk tentoongesteld.

Het boek werd vorig jaar ‘ontdekt’ door de directrice van het museum in Chemnitz, Ingrid Mössinger. Ze was in New York, zag het werkje met Dylans tekeningen en raakte in de ban. Thuisgekomen nam ze contact op met het management van Bob Dylan; een tijdrovend proces.

Ze had een eenvoudige vraag: zou Dylan in Chemnitz willen exposeren? „Het duurde lang voor we antwoord kregen. Maar toen we het kregen, was het raak”, zegt Silke Röhling. Noch zij noch directrice Mössinger heeft tot nu toe kunnen achterhalen waarom Dylan ‘ja’ zei. Röhling heeft wel een vermoeden: misschien is de vraag of zijn tekeningen geëxposeerd mogen worden, nooit aan hem gesteld. En misschien was hij zó aangenaam verrast dat hij toehapte.

[Vervolg BOB DYLAN: pagina 14]

BOB DYLAN

Een prettig soort melancholie

[Vervolg van pagina 1] Hoe dan ook, speciaal voor deze gelegenheid ging Dylan aan de slag. Met behulp van een digitaal proces werden zijn houtskool- en potloodschetsen vergroot en overgezet op geschept papier. Vervolgens kleurde Dylan ze met aquarel- en gouachetechniek in. Daarna werden ze naar Chemnitz verscheept.

Het resultaat is verbluffend. Waarschijnlijk had Dylan nooit in het museum gehangen – in de zalen naast Georg Baselitz die iedereen voorbij loopt – als hij geen Dylan had geheten. Maar zijn werk is krachtig genoeg om het twee keer te bekijken. De man die als musicus een genie mag heten, heeft als tekenaar zonder meer talent.

Wat hij laat zien in The Drawn Blank Series zijn de schetsen van een waarnemer-pur sang. Hotelkamers, bars, portretten van reisgenoten, stadsgezichten, een haventafereel, een schip in een droogdok, een spoorlijn eindigend in een punt. En vrouwen – voornamelijk voluptueuze vrouwen. Het zijn beelden die een melancholie oproepen van een niet onprettige soort. ‘Reno Balcony’ (gouache en aquarel) toont de leegheid van een Amerikaanse provincieplaats. Het past wonderwel bij de stilte van herfstig Chemnitz. ‘Man on a Bridge’ en ‘Nude looking over her Shoulder’ zijn vitaal en expressief.

Dylans werk is niet moeilijk te doorgronden. Meer pretenties dan te tonen wat zijn ogen zagen heeft hij niet gehad. Museumdirectrice Ingrid Mössinger schrijft in de catalogus van de tentoonstelling dat de toeschouwer haast ooggetuige is van het ontstaan van Dylans schetsen. „Het resultaat is van een indrukwekkende authenticiteit”.

In het gastenboek bij de uitgang staan opmerkingen van bezoekers. „Hartelijk gefeliciteerd. Een coup!”, schrijft Sabine. Edward is minder tevreden: „De verwachtingen waren hooggespannen, maar werden niet waargemaakt. Het probleem is de oppermachtige naam van de kunstenaar”. Henrik Schäfer houdt het simpelweg bij: „Thank you, Bob”.

Bob Dylan,The Drawn Blank Series, Kunstsammlungen Chemnitz, tot 3 febr. 2008. Cat €28.