Zware straffen voor daders terreuraanslagen Madrid

De rechtbank in Madrid heeft vanochtend in het proces rond de terreuraanslagen van 11 maart 2004 in Madrid maximale celstraffen (van bijna 39.000 jaar) opgelegd aan drie van de in totaal 28 verdachten.

Vijf verdachten kregen lagere straffen van minimaal twaalf jaar wegens lidmaatschap van een terreurgroep. Zij werden vrijgesproken van deelname aan de aanslagen. Dertien andere verdachten werden veroordeeld tot celstraffen tussen drie en twaalf jaar. Zeven verdachten werden volledig vrijgesproken.

De treinbommen vormden de grootste aanslag van een extremistisch-islamitische groep in Europa na 11 september 2001.

Volgens het vonnis bestaat geen enkel bewijs van een relatie tussen de aanslagen van de terreurgroep en de Baskische afscheidingsbeweging ETA. Het vonnis wijst de suggesties van de hand over zogenaamde „gaten in de bewijsvoering”, die door de verdediging en sommige Spaanse media werden aangevoerd als bewijs dat er sprake was van een bredere samenzwering achter de aanslagen.

Bewezen wordt geacht dat de gebruikte explosieven en ontstekingen afkomstig waren uit een mijn in Noord-Spanje, waar elke controle op de opslag ontbrak. Het dynamiet is daarbij van een type dat nooit gebruikt wordt door de ETA.

De rechtbank stelde een door de staat uit te betalen vergoeding vast voor de slachtoffers en hun nabestaanden, variërend van minimaal 3.000 tot anderhalf miljoen euro.

Onder grote belangstelling van de nationale en internationale media en onder strenge veiligheidsmaatregelen werd aan het eind van de morgen het vonnis gelezen door rechtbankpresident Javier Gómez Bermúdez. Op de publieke tribune bevonden zich voornamelijk slachtoffers en nabestaanden van de aanslagen. Zij werden bijgestaan door een speciaal team van psychologen.

Bij de aanslagen in de ochtend van de elfde maart 2004 werden in totaal vier forensentreinen getroffen. De terroristen brachten via mobiele telefoons bommen tot ontploffing die zij in tassen hadden achtergelaten in de treinen. In totaal kwamen 191 inzittenden om het leven, 1.841 reizigers raakten gewond.

De 57 openbare zittingen van het proces namen eerder dit jaar bijna vier maanden in beslag. Het dossier besloeg 93.000 pagina’s. Drie organisaties van slachtoffers traden op als civiele partijen.

De 28 verdachten hadden eerder een gezamenlijke straf horen eisen van bijna 312.000 jaar. De maximale geëiste straf van meer dan 38.960 jaar voor de acht hoofdverdachten was daarbij gebaseerd op de straf per delict, vermenigvuldigd met het aantal slachtoffers. Spanje kent een maximale celstraf voor terreurdelicten van 40 jaar.

Zeven hoofdverdachten kwamen drie weken na de aanslagen om toen zij zichzelf opbliezen in een gehuurd appartement in Leganes, een voorstad van Madrid. Deze collectieve zelfmoord vond plaats nadat de verdachten duidelijk werd dat de politie hun schuilplaats had omsingeld. Een lid van de bijzondere politie-eenheden kwam daarbij om het leven.

Met het vonnis maakt de rechter een eind aan een samenzweringstheorie die de afgelopen jaren aanhoudend werd gesuggereerd door de conservatieve Partido Popular, het dagblad El Mundo en het radiostation van de Spaanse bisschoppen, Cope. Volgens die theorie zou sprake zijn geweest van een samenzwering tussen salafistische terroristen, de Baskische afscheidingsbeweging ETA, de Marokkaanse geheime dienst en leden van de socialistische partij.

Hoewel nooit enig bewijs voor de samenzwering werd geleverd, verhoogden de aanhoudende beschuldigingen de politieke druk op de socialistische regering-Zapatero. Conservatieve parlementsleden plaatsen stelselmatig vraagtekens bij de herkomst van de gebruikte explosieven of de mogelijke manipulatie van het bewijsmateriaal.

Rectificatie / Gerectificeerd

Terreurproces Madrid

In het artikel Zware straffen voor daders terreuraanslagen Madrid (woensdag 31 oktober, pagina 1) staat dat de aan slachtoffers en nabestaanden toegekende schadevergoedingen variëren van 3.000 tot anderhalf miljoen euro. Dit moet zijn van 30.000 tot anderhalf miljoen.