Ziedaar, een wereldbeeld

Als u niet beter wist, zou u denken dat u dom bent. Dat u enkel uit basale instincten bestaat. Iedereen die op de juiste primitieve knopjes drukt, kan flink geld aan u verdienen. Zelfs de publieke omroep stort zich op uw emoties, o grillige kijker. Klein leed wordt wereldschokkend en beeldvullend gebracht. Ook papieren media doen hun best om de wereld zwart-wit te verven.

In plaats van gedegen nieuwsanalyse mogen columnisten als ondergetekende hun dagelijkse opwinding over nauwelijks geverifieerde gebeurtenissen luchten. U vormt zich met twee of drie van deze losse flodders een mening en ziedaar: u heeft een wereldbeeld. Dat wereldbeeld stelt u uiteraard samen uit dingen die uw vooroordelen bevestigen, zelden andersom.

Op krantenredacties wordt zonder gêne gesproken over het ‘platter maken’ van het nieuws. U kunt het zien aan de steeds minder zakelijke krantenkoppen. Aan de manier waarop een journalist zijn theorie ‘echt waar’ maakt, met de woorden van ‘gewone mensen’. En aan de pogingen om in het bureaucratisch gewoel van politiek Europa een nieuwsingang te vinden die ‘de gevoelsmens’ aanspreekt. Serieuze informatie over mensen en machinaties die ons werelddeel vormgeven, valt weg tussen de paginagrote portretten van fijnstofgedupeerde Aannemer A of subsidiegedupeerde Boer B.

Is het ooit anders geweest? Nee. Lees de online historische archieven van De Groene Amsterdammer of De Leeuwarder Courant er maar op na. Ook honderd jaar geleden was de wereld te groot en te ingewikkeld om zonder verregaande specialisatie tot een werkelijk afgewogen oordeel te kunnen komen.

Ook toen stookten allerlei meninghebbertjes kleine vuurtjes op tot drakerige vlammen. Alleen is er nu nog meer informatie, en journalisten staan onder nog meer druk om die op tijd af te leveren.

U mag hopen dat de preciezen, de genuanceerden en de waakhonden onder hen dit tijdperk overleven. Help ze door af en toe ook wat slow journalism aan uw dagelijkse nieuwsdieet toe te voegen. Grotendeels vrij verkrijgbaar via internet.

Merel Boers

Historica en freelance journalist