Ze toveren de kostbare foto weer terug

De markt voor het terughalen van verloren data op harde schijven groeit.

Bedrijven rekenen honderden euro’s om de gegevens terug te vinden.

Vier mannen buigen zich in het kantoorpand van Seagate bij Schiphol over harde schijven, usb-sticks en tapes. Ze dragen witte jassen, soms een mondkapje of haarnetje en zijn overwegend van Oost-Europese afkomst. Hun missie: verloren data weer te voorschijn toveren.

„We breken overal in”, zegt directeur Kees Nielen van Seagate Benelux. Sinds een jaar heeft de Amerikaanse harddiskfabrikant een laboratorium in Nederland om computerdata te ‘herstellen’. Ook Ontrack, naar eigen zeggen wereldwijd het grootste bedrijf dat zoekgeraakte data terughaalt, opende recentelijk een eigen vestiging bij Schiphol.

Precieze cijfers ontbreken, maar volgens Rob Douwen van Ontrack groeit de markt voor dataherstel. „Anders hadden we geen nieuw kantoor in Nederland geopend.” Ook Nielen van Seagate ziet dat steeds meer computergebruikers op zoek gaan naar verloren gewaande data. Hij verwacht dat de omzet van zijn laboratorium de komende vijf jaar aanzienlijk zal stijgen.

De verwachte groei van de markt voor dataherstel is in de eerste plaats toe te schrijven aan de groeiende bekendheid. „Mensen worden zich steeds meer bewust van de mogelijkheid om data terug te halen”, zegt Robbert Brans van Norman, de derde grote speler op deze markt.

In de tweede plaats neemt het aantal opslagmiddelen toe, zoals mp3-spelers en usb-sticks. Deze datadragers worden compacter en daarmee gecompliceerder. Daarbij blijft de capaciteit van harde schijven toenemen, wat ze volgens Brans van Norman instabieler maakt. Er is meer informatie, op meer plekken. En daardoor neemt het risico dat een schijf vastloopt, toe.

In het laboratorium van Seagate komen de datadragers per post of koerier binnen. De voorgeschiedenis van het materiaal varieert. Veel schijven mankeren ogenschijnlijk niets, maar zijn bijvoorbeeld gecrasht. Of de gebruiker wil gegevens terug die hij per ongeluk heeft gewist. De harde schijf met brand- of waterschade is schaars, maar weet ook zijn weg te vinden naar de laboratoria.

Dataherstel is niet goedkoop. Seagate rekent 500 tot 1.400 euro voor het terughalen van gegevens. Bij Ontrack kost het „in ieder geval meer dan 200 tot 300 euro”. Veruit de meeste klanten zijn dan ook zakelijke klanten, die bijvoorbeeld hun administratie kwijt zijn. „Voor particulieren is dataherstel vaak te duur”, licht Nielen van Seagate toe. Het komt wel voor dat particulieren kostbare foto’s of persoonlijke gegevens terugwillen.

De kosten hangen vooral af van de tijd die de operatie in beslag neemt. Het aantal megabytes van de drager speelt in ieder geval geen rol. Brans: „Bedrijven die zo hun tarieven berekenen zijn verdacht. Dat geeft ook een verkeerd beeld van herstel. Een klein mankementje aan een grote schijf kan tijdrovender zijn dan een verpletterde usb-stick.”

Seagate, Norman en Ontrack concurreren met tientallen kleinere ondernemingen. Nielen van Seagate schat dat 80 procent van de markt uit kleine bedrijven bestaat. Daarvan werkt een aantal samen met de grote spelers. Maar op internet zijn ook bedrijven met een onduidelijke herkomst. Iedereen, ook een amateur in een garagebox, kan zich datahersteller noemen. „Mensen beseffen soms helemaal niet waar ze hun data naar toesturen”, zegt Nielen.

Maar wat computergebruikers vooral doen, is zelf proberen hun gegevens te redden. Brans van Norman: „Mensen die zelf aan de slag gaan, zijn onze grootste concurrent.” Een andere grote ‘concurrent’ zijn back-ups. Als iedereen zijn data regelmatig kopieert, blijft er weinig werk over voor de dataherstellers. „Maar”, zegt Douwen, „ook een back-up kan crashen.”