Is de lift gemaakt?

Vooral de oppositie stelt veel vragen aan de ministers en de staatssecretarissen.

Zo krijgen ze aandacht voor hun missie, zegt het CDA.

Voorstanders van de verbreding van de A4 bij Leiderdorp bieden in Den Haag minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat, CDA) een petitie aan. Foto Roel Rozenburg Den Haag:21.9.7 Aanbieding petitie aan minister Eurlings, voor verbreding van de A4 bij Leiderdorp. © foto Roel Rozenburg demonstraties demonstranten spandoeken verkeer snelwegen A4 petities Rozenburg, Roel

De Kamervraag, zegt PVV-leider Geert Wilders, is een „prachtig instrument”. Als oppositiepartij kun je verder niet zo veel, zegt hij. Als je een motie aangenomen wilt krijgen, heb je de meerderheid van de stemmen nodig. Voor een spoeddebat zijn dertig leden vereist. Maar een Kamervraag, die stel je gewoon zelf, vanachter je computer.

Wilders: „Wij krijgen heel weinig steun van andere partijen als wij iets willen. Maar ik heb geen steun nodig om vragen te stellen.” Wilders en zijn acht fractieleden sturen elke week series Kamervragen de deur uit, vaak naar aanleiding van een bericht in de krant of een item op televisie.

Afgelopen vrijdag, bijvoorbeeld, stelde de PVV drie schriftelijke vragen. Kamerlid Agema wil opheldering over een kapotte lift in een zorgcentrum. Wilders en zijn collega De Roon vragen minister Hirsch Ballin (CDA, Justitie) naar gevangenisimams. Barry Madlener wil meer weten van minister Eurlings (CDA, Verkeer) over autobelastingen.

Het jaar is nog niet voorbij, maar nu al zijn de records vragen-stellen in de Tweede Kamer gebroken. Kamerleden stelden tot nu toe al 2.320 schriftelijke vragen aan ministers en staatssecretarissen – ruim vijftien per persoon. Dit jaar stelde de PVV 413 Kamervragen. Alleen de 25-koppige SP-fractie stelde er meer: 575. Zeer actief zijn ook de twee Kamerleden van de Partij voor de Dieren. Zij stelden 193 vragen, meestal aan het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit. Dat ministerie, zegt een woordvoerder van het departement, heeft twee extra ambtenaren moeten aannemen om de constante stroom Kamervragen te kunnen beantwoorden. Deze maand kreeg minister Verburg (CDA) vragen over „visjesslikken, geitjespesten en kippenneuken”, het transport van dieren en de drukjacht in Limburg. Een woordvoerder, monter: „De Partij voor de Dieren maakt gebruik van haar democratisch recht.”

Kamerleden die een schriftelijke vraag stellen, hebben het recht op informatie. Leden van de regering zijn verplicht vragen correct en op tijd te beantwoorden. De Tweede Kamer moet de regering immers controleren. Maar Tweede Kamerlid Jan Schinkelshoek, van coalitiepartij CDA, ergert zich aan het gemak waarmee met name SP, PVV en PvdD Kamervragen stellen. „De Kamervraag is een heel belangrijk instrument in onze democratie. Maar juist daarom moeten wij er zorgvuldig mee blijven omgaan.”

Zelf heeft Schinkelshoek de eerste elf maanden van zijn Kamerlidmaatschap „vier of vijf” vragen gesteld., niet zo veel, vindt hij zelf. Volgens hem gebruiken „partijen met een activistische inslag” de Kamervraag om de aandacht op hun missie te vestigen. „Zo wordt een gevreesd wapen een bot instrument.” Het gevolg is, zegt Schinkelshoek, dat „het incidentalisme in het parlement andere klassieke taken van de Kamer verdringt”. „We zijn ook medewetgever en moeten de regering controleren. Dat lijdt onder de mode van Kamervragen en spoeddebatten.”

Zijn collega Krista van Velzen (SP) zegt dat Kamervragen juist noodzakelijk zijn om de regering te controleren. „Als oppositiepartij bel je niet zomaar even een ambtenaar als je iets wilt weten.” Vaak gooien ministeries er de laatste tijd met de pet naar, zegt ze. „Sinds dit kabinet is aangetreden, worden vragen structureel te laat beantwoord.”

Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet gaat na klachten van verschillende fracties een gesprek voeren met premier Balkenende over de beantwoording van vragen. Jan Schinkelshoek vermoedt een verband tussen de trage beantwoording en de hoeveelheid vragen die bewindslieden krijgen. „We moeten in de Kamer meer aan zelfreflectie doen. Natuurlijk heeft de oppositie het recht op zo veel vragen, maar ik vraag me af of we nog wel verstandig bezig zijn.”