Het beste van de Nederlandse televisie

Het was de bedoeling in deze rubriek meer aandacht te gaan besteden aan andere beelden dan die van de Nederlandse televisiezenders: meer YouTube, meer digitale zenders, meer videoclips, meer buitenland. Na twee maanden is me dat nog niet goed gelukt. Voor het grootste deel komt dat doordat de Nederlandse televisie nog steeds zo verscheiden is dat het zwaar valt om je van oude gewoontes los te maken. Het web biedt nog veel meer variëteit, maar door de versplintering van het publiek kijkt daar niemand meer naar hetzelfde.

Ik blijf het proberen, een televisierecensie 2.0, maar met enige aarzeling herneem ik toch ook de traditie van ‘de fruitschaal’: steeds aan het einde van een periode van twee maanden een balans van wat de Nederlandse televisie aan onvergelijkbare appels en peren bood, in de vorm van een persoonlijke top-5.

Grotendeels buiten de verslagperiode viel een serieuze kandidaat voor de eerstvolgende Zilveren Nipkowschijf, Zomergasten (VPRO). Net als de gezonde kijkcijfers voor een stevig programma van drie uur, wijst ook de NS Publieksprijs voor Joris Luyendijks boek Het zijn net mensen op het vermogen van deze schrijver en presentator een breed publiek te winnen voor weerbarstige en a priori impopulaire opvattingen. Velen die hadden afgehaakt bij de publieke omroep, vonden deze zomer tijdelijk de weg terug. Luyendijks aansprekende mediakritiek sloeg bij de VPRO neer in een reeks soms ongemakkelijke, maar altijd memorabele gesprekken.

Als je die vergelijkt met de lange interviews van de nieuwe zender Het Gesprek, dan wint Luyendijk het op z’n sloffen. Wel hoop ik dat de aarzelend gestarte zender het even volhoudt, want interviewers als Theodor Holman en Huub Stapel zou ik nog wel wat vaker aan het werk willen zien.

In de beetje topzware Week van de Democratie vond ik vooral de internationale documentaireserie Why Democracy? indrukwekkend, omdat er vormvast zinnige onderwerpen in werden aangesneden. Maar aangekochte buitenlandse programma’s passen helaas niet op de fruitschaal.

5 Buitenhof (VARA/NPS/VPRO/ NOS, Ned. 1 en 2). De laatst overgebleven serieuze achtergrondrubriek voldoet op zondagochtend aan een echte behoefte. Hier mogen wetenschappers en politici uitpraten en zelfs af en toe een moeilijk woord gebruiken. Nuttige reeks debatten over 'Polarisatie in de polder’.

4 De vloer op (HUMAN, Ned. 2). Erg aardige theaterimprovisaties door de beste Nederlandse acteurs, onder leiding van Peter de Baan. Weldadige zelfspot en scherpe politieke gevoeligheid. Grootste probleem: in een preview wordt de clou van elke sketch op voorhand verraden Dat riekt naar een ideetje van de netcoördinator.

3 Allemaal Film (NPS, Ned. 2). Tiendelige documentairereeks over de Nederlandse film sinds 1945 was een cadeautje van de Van den Ende Foundation. Nooit eerder werd het onderwerp zo veelzijdig benaderd en kregen we zo veel goed gekozen en gemonteerde fragmenten te zien.

2 Gooische Vrouwen (RTL4 en 8). Linda de Mol haalt haar gram op het nuffige milieu waarin ze opgroeide. Het resultaat is een steeds beter wordende komische serie, met gastrollen voor veel van de topacteurs uit De vloer op. Overtuigende dramatische spiegel van geestelijke armoede.

1 Tegenlicht (VPRO, Ned 2). Documentairerubriek overtrof zichzelf met de serie De avonturen van Harry Holland - Een zoektocht naar identiteit. Niet alle afleveringen waren even goed, maar Slotakkoord - Sterven in Nederland van Eugène Paashuis was in vele opzichten een monument. Paashuis schudt gangbare opvattingen op door te laten zien dat er vele kanten zitten aan de wens van de familie om de behandeling te stoppen van een niet meer op zijn oude persoonlijkheid lijkende patiënt.

Rectificatie / Gerectificeerd

Allemaal Film

In de rubriek De beeldenstorm (31 oktober, pagina 21) is het tv-programma Allemaal Film toegeschreven aan de NPS. Het werd uitgezonden door de AVRO.