Zwanger en vergeetachtig

Tachtig procent van de zwangeren klaagt over vergeetachtigheid. Die geheugenstoornis is ook meetbaar, maar blijft gelukkig binnen de perken. Eén factor van belang bij die zogenaamde ‘zwangerschapsdementie’ is het vrouwelijke geslachtshormoon progesteron.

Nijmeegse onderzoekers beschrijven hoe progesteron het geheugen van niet-zwangere vrouwen negatief beïnvloedt. De hersengebieden waar informatie wordt opgeslagen én waar die wordt opgeroepen, zijn dan minder actief. De resultaten staan deze maand in de Journal of Neuroscience.

Geslachtshormonen beïnvloeden de stemming en cognitieve functies. Dat is bij niet-zwangere vrouwen soms merkbaar bij het stijgen en dalen van de vrouwelijke hormonen progesteron en oestrogeen tijdens de menstruele cyclus. Bij zwangeren bereiken de hormoonspiegels recordhoogtes en deze gaan regelmatig vergezeld van emotionele labiliteit en vergeetachtigheid.

Dat komt door progesteron, een geslachtshormoon dat aantoonbare effecten op het brein heeft. Hersenwetenschapper Guido van Wingen en zijn collega's van het UMC St.Radboud vonden dat progesteron de opslag én het ophalen van emotioneel geladen informatie bemoeilijkt. Niet-zwangere vrouwen slikten een dosis progesteron, waardoor de bloedconcentratie vergelijkbaar was met die van zwangeren. Bij testen waarbij ze gezichten met verschillende uitdrukkingen moesten onthouden en herkennen, presteerden ze slechter dan vrouwen die een placebo slikten. Van Wingen: ‘We hebben significante, maar kleine verschillen gemeten.’

Op scans die gelijktijdig gemaakt werden, bleek de activiteit van verschillende hersengebieden verminderd te zijn bij de progesteronslikkers: de amygdala en de fusiforme gyrus (belangrijk bij opslag van informatie) en de prefrontale cortex (samen met amygdala belangrijk voor ophalen van herinneringen). Hoe minder activiteit er te zien was, hoe slechter het geheugen presteerde.

Van Wingen: ‘We hebben naar het onthouden van emotioneel geladen informatie gekeken, dus niet waarom zwangeren vergeten waar hun sleutels liggen.’